Lotnicze zdjęcia Wrocławia z 1930 roku ujawniają zaskakujące zmiany miasta

Zabytkowe fotografie z lotu ptaka odkrywają fragmenty Wrocławia, które zniknęły z mapy lub zostały przebudowane. Dzięki pracy jednego wrocławianina i zbiorom archiwum można porównać niemal każdy zakątek miasta sprzed blisko wieku z jego współczesnym obliczem. To opowieść o mostach, osiedlach i skali przemian widzianych z góry.

• Wrocław uchwycony z lotu ptaka
• Archiwum Państwowe we Wrocławiu i serwis Fotopolska jako cyfrowy most między epokami
• Odkrycia przy ulicach i wiaduktach które stawiają pytania o przeszłość

Wrocław uchwycony z lotu ptaka

W zbiorach Archiwum Państwowego we Wrocławiu znajdują się lotnicze fotografie pochodzące z 1930 roku. Piotr Herba, twórca serwisu Fotopolska, pracował nad georeferencją tych zdjęć, nakładając je na współczesne zdjęcia lotnicze z narzędzi mapowych. Dzięki temu użytkownicy mogą zobaczyć, jak zmieniły się poszczególne dzielnice — od śródmieścia po obrzeża. Porównania obejmują między innymi osiedla Kozanów, Nowy Dwór, Brochów, Wojszyce i Szczepin.

“Sam proces nakładania starego zdjęcia lotniczego na współczesne jest dosyć czasochłonny, ale to bardzo fajne zajęcie, bo pozwala zobaczyć jak zmienił się każdy zakątek miasta, i które budynki powstały przed 1930 rokiem, a które później”
Piotr Herba, pomysłodawca i twórca serwisu Fotopolska.eu

Fotografie pokazują nie tylko domy i ulice, lecz także elementy infrastruktury, które dziś trudno odnaleźć w terenie. W kilku miejscach widać ciągi drogowe i przeprawy kolejowe, które zostały zniszczone lub przebudowane po II wojnie światowej, a także nowe estakady i obiekty z czasów powojennych.

Archiwum Państwowe we Wrocławiu i serwis Fotopolska jako cyfrowy most między epokami

Materiały udostępnione przez Archiwum Państwowe we Wrocławiu trafiły do serwisu Fotopolska, który tworzy i porządkuje ogromne zasoby fotograficzne. Platforma, założona we Wrocławiu, gromadzi zdjęcia różnych epok i daje możliwość bezpośredniego porównania warstw archiwalnej fotografii z obrazem współczesnym. W październiku 2024 roku serwis prezentował 2 492 997 zdjęć, z czego 778 334 miało ponad 30 lat, a ponad 240 tys. pochodziło z samego Wrocławia. Dziennie stronę odwiedza około 15 tys. osób, co przekłada się na około 4,6 mln odsłon miesięcznie.

Osoba odpowiedzialna za georeferencję planuje przekazać efekty prac z powrotem do archiwum, co pozwoli na zachowanie cyfrowej kopii i dalsze badania historyczne.

Odkrycia przy ulicach i wiaduktach które stawiają pytania o przeszłość

Praca nad nakładaniem zdjęć ujawniła szczegóły, które zaskoczyły nawet badacza. Piotr Herba zauważył, że zniszczony podczas wojny wiadukt łączący ulicę Strzegomską z ulicą Na Ostatnim Groszu miał swój wcześniejszy odpowiednik położony około 100 metrów bliżej centrum. Istnieje przypuszczenie, że jedne z widocznych przęseł to ta sama konstrukcja, przesunięta lub częściowo zachowana po przebudowach.

“Okazało się, że zniszczony w czasie wojny wiadukt łączący ulicę Strzegomską z ulicą Na Ostatnim Groszu w 1930 roku miał swojego poprzednika, który znajdował się około 100 metrów bliżej centrum miasta. Prawdopodobnie to było nawet to samo przęsło”
Piotr Herba

Takie drobne tropy pomagają rekonstruować sieć komunikacyjną sprzed lat i zrozumieć, w jaki sposób dzielnice takie jak Gądów Mały i Muchobór Mały były ze sobą powiązane. Zestawienia zdjęć pokazują też, gdzie po wojnie powstały nowe trasy i estakady, a gdzie zachowały się fragmenty dawnej zabudowy.

Zbiory z 1930 roku, udostępnione w porównaniach na stronie Fotopolska, stały się narzędziem nie tylko dla pasjonatów historii, ale i dla planistów, architektów oraz wszystkich ciekawych, jak zmienia się miasto widziane z lotu ptaka.

na podstawie: Urząd Miasta Wrocław.