Św. Franciszek w obrazkach i znaczkach - kolekcja prof. Franciszka Kusiaka w Muzeum Etnograficznym

W salach muzeum pojawił się świat małych wizerunków i wielkich opowieści o Świętym Franciszku – ale równie wiele mówi o samym kolekcjonerze. We Wrocławiu otwarto ekspozycję, która łączy pocztowe znaczki, medale, witraże i rzeźby w jednym nurcie ikonografii. To wystawa, która więcej pokazuje niż wyjaśnia - i zostawia przestrzeń na własne skojarzenia.

• Wystawa Kazanie do ptaków ujawnia pasję kolekcjonera
• Wrocławskie muzeum pokazuje różnorodność form i ikonografii
• Skąd wzięła się kolekcja i co opowiada życie prof. Franciszka Kusiaka

Wystawa Kazanie do ptaków ujawnia pasję kolekcjonera

W Muzeum Etnograficznym zaprezentowano ekspozycję zatytułowaną „Kazanie do ptaków. Wizerunki św. Franciszka z kolekcji prof. Franciszka Kusiaka”. Kuratorka projektu, Joanna Kurbiel, podkreśla, że mimo pozornego tematycznego ograniczenia, wybór obiektów układa się w bogatą mozaikę technik i ikonografii.

“Mogłoby się wydawać, że to monotematyczna wystawa, lecz przeczy temu zróżnicowanie obiektów pod względem techniki wykonania, jak i typów ikonograficznych. Życie Świętego Franciszka, choć krótkie, obfitowało w wiele cudownych wydarzeń.”
kuratorka Joanna Kurbiel

W gablotach dominują drobne obrazki religijne i znaczki pocztowe, ale obok nich oglądać można medale, obrazy, witraże i rzeźby. Eksponaty odnoszą się do znanych epizodów z życia świętego: kazania do ptaków, stygmatów, spotkania z wilkiem czy podróży do krajów muzułmańskich.

Wrocławskie muzeum pokazuje różnorodność form i ikonografii

Dyrektor Muzeum Narodowego, Piotr Oszczanowski, wskazał podczas otwarcia, że postać św. Franciszka często inspirowała artystów i pozostaje jednym z najchętniej przedstawianych świętych. Jego słowa przypominają, że ekspozycja to nie tylko religijny katalog, ale także spojrzenie na to, jak wyobrażenia o świętości zmieniały się przez wieki.

“To nie tylko święty i wielki mistyk, patron ubogich czy ekologów, ale też postać, która wywarła piętno na naszym wyobrażeniu o świętych.”
Piotr Oszczanowski

Wystawa daje możliwość porównania różnych technik i materiałów oraz pokazuje, jak te same wydarzenia z życia Franciszka trafiały do wyobraźni wiernych i twórców w różnych kontekstach kulturowych.

Skąd wzięła się kolekcja i co opowiada życie prof. Franciszka Kusiaka

Pasja zbieracza jest tu niemal postacią sceniczną. prof. Franciszek Kusiak przez dekady gromadził pamiątki, zaczynając od drobnych obrazków, które otrzymywał w dzieciństwie od matki. W dorosłym życiu, także w czasie służby wojskowej, szukał kolejnych egzemplarzy na giełdach, w antykwariatach i kościołach.

“Na służbie wojskowej cały żołd zostawiałem antykwariuszom.”
prof. Franciszek Kusiak

Kolekcja liczy dziś około 800 obiektów; na wystawie pokazano jej wybór wraz z tablicami przybliżającymi biogram i drogę życiową profesora — od żołnierza po wykładowcę Uniwersytetu Wrocławskiego i badacza obrazków religijnych.

“Ze wszystkich świętych Franciszek reprezentowany jest w sztuce najliczniej, gdyż bogactwo jego osobowości i poetyckość ziemskiej egzystencji są trwałym natchnieniem dla artystycznej twórczości.”
prof. Franciszek Kusiak

Praktyczne informacje:

• Wystawa: od 24 stycznia do 1 marca 2026 roku
• Miejsce: Muzeum Etnograficzne
• Adres: ul. Traugutta 111/113
• Godziny otwarcia:
  • wtorek–sobota: 10:00–16:00
  • niedziela: 10:00–18:00
• Bilety: 10 zł (normalny za wystawę czasową), 15 zł (bilet łączony z wystawą stałą)
• W programie towarzyszącym są oprowadzania i warsztaty organizowane przez muzeum.

Wystawa może zainteresować nie tylko miłośników religijnej ikonografii, ale też tych, którzy cenią małe formy plakatu, poligrafii czy przedmiotu użytkowego zmienionego w obiekt pamięci. Na odwiedzających czekają zarówno drobne wizualne odkrycia, jak i opowieści o tym, jak prywatna fascynacja przekształciła się w zbiór dokumentujący historię wyobrażeń o jednym z najbardziej rozpoznawalnych świętych.

na podstawie: UM Wrocław.