Ulewy zalewają te same miejsca we Wrocławiu. MPWiK wyjaśnia dlaczego

Pod wiaduktami i na torowiskach po gwałtownych opadach szybko pojawia się woda, choć studzienki nie zawsze są zatkane. We Wrocławiu problem wraca szczególnie tam, gdzie deszcz spływa do naturalnych obniżeń terenu, a kanalizacja w krótkim czasie otrzymuje więcej wody, niż może odprowadzić. MPWiK wskazuje najbardziej narażone punkty i opisuje działania prowadzone przed kolejnymi burzami.

• Krótka ulewa potrafi przekroczyć możliwości kanalizacji
• Dwanaście punktów MPWiK sprawdza przed dużymi opadami
• Retencja ma zatrzymać deszcz bliżej miejsca opadu

Krótka ulewa potrafi przekroczyć możliwości kanalizacji

Podtopienia w rejonie wiaduktu przy ul. Reymonta czy utrudnienia na ul. św. Jadwigi nie są przypadkowe. Woda z sąsiednich ulic spływa do najniżej położonych miejsc, gdzie musi zostać przejęta przez wpusty uliczne i kanalizację deszczową. Gdy opad jest bardzo intensywny, nawet sprawna infrastruktura nie odbiera deszczówki natychmiast.

Podczas nawałnic, które przeszły nad Wrocławiem 14 i 15 lipca 2026 roku, w ciągu kilkudziesięciu godzin spadła ponad połowa przeciętnej miesięcznej sumy opadów dla lipca. 14 lipca w ciągu 18 minut odnotowano 19 mm deszczu, a następnego dnia w ciągu 3,5 godziny spadło kolejne 37 mm. Statystyczna suma opadów dla lipca we Wrocławiu wynosi 93 mm.

Systemy kanalizacyjne na całym świecie nie są projektowane tak, aby odprowadzić każdą możliwą, ekstremalną ulewę. Budowa infrastruktury zdolnej do przejęcia takich ilości wody byłaby nieproporcjonalnie kosztowna i ekonomicznie nieuzasadniona.

– wyjaśnia Przemysław Gałecki, wiceprezes MPWiK S.A. we Wrocławiu.

Od marca 2025 roku za utrzymanie 29 tysięcy wpustów ulicznych odpowiada MPWiK. Wcześniej zajmował się nimi ZDiUM. Spółka kontroluje ich stan i usuwa zanieczyszczenia, ale możliwości odpływu nadal ograniczają średnice rur oraz tempo, w jakim woda trafia do sieci.

Podczas deszczu do kratek mogą dostawać się liście, gałęzie, błoto i odpady. Takie zanieczyszczenia czasowo zmniejszają przepustowość. Z tego powodu po intensywnych opadach samo ustąpienie deszczu nie oznacza jeszcze końca pracy ekip – część wpustów trzeba ponownie sprawdzić i udrożnić.

Dwanaście punktów MPWiK sprawdza przed dużymi opadami

MPWiK wytypowało 12 deszczowych hot spotów, czyli miejsc szczególnie podatnych na gromadzenie się wody. Są wśród nich wiadukty, tunele i skrzyżowania położone w obniżeniach terenu:

1. Borowska i Grota Roweckiego
2. Boya Żeleńskiego
3. Długa i Gnieźnieńska
4. Legnicka przy Magnolia Park
5. Legnicka Zachodnia
6. Popowicka i Starograniczna
7. Pułaskiego i Dyrekcyjna
8. Reymonta
9. Rychtalska
10. Trzebnicka
11. tunel przy pl. Dominikańskim
12. Wyścigowa

Te lokalizacje są czyszczone cyklicznie, co trzy miesiące. Przed prognozowanymi ulewami brygady sprawdzają je dodatkowo, aby ocenić drożność kratek i studzienek. Po intensywnych opadach ze środy wszystkie wskazane punkty zostały skontrolowane, a tam, gdzie było to potrzebne, wykonano udrożnienie.

Spółka rozbudowała zespoły terenowe, kupiła specjalistyczny sprzęt i uruchomiła własną aplikację do monitorowania prac. Narzędzie wykorzystuje dane zbierane w terenie, pozwala planować zadania brygad i kontrolować ich wykonanie. Jest też połączone z mapami branżowymi MPWiK.

Gdy widzimy, że nad Wrocław nadciągają intensywne opady, działamy z wyprzedzeniem. Sprawdzamy miejsca najbardziej narażone na podtopienia, kierujemy tam brygady i reagujemy zanim deszcz zweryfikuje system.

– mówi Przemysław Gałecki.

Kontrole nie ograniczają się jednak do 12 punktów. W pierwszym półroczu pracownicy MPWiK wyczyścili 13 385 wpustów deszczowych na różnych osiedlach. Do końca roku spółka planuje zająć się także pozostałymi. Od początku roku obsłużono ponadto 272 zgłoszenia interwencyjne przekazane przez mieszkańców, ZDiUM i zarządców nieruchomości.

W razie zauważenia niedrożnej studzienki zgłoszenie można przekazać:

• pogotowiu wodociągowo-kanalizacyjnemu MPWiK pod numerem 994 lub mailowo na adres [email protected],
• ZDiUM, jeśli problem dotyczy uszkodzonej kraty albo elementu konstrukcyjnego – pod numerem 19 501 lub na adres [email protected].

Szybka informacja może ograniczyć skutki awarii, zwłaszcza gdy niedrożny wpust znajduje się przy garażu, chodniku, budynku albo na trasie przejazdu.

Do kratek deszczowych nie wolno wlewać farb, betonu, olejów ani pozostałości po remoncie. Nie należy wrzucać tam również liści, gruzu i innych śmieci. Każdy taki materiał może zmniejszyć drożność odpływu, a podczas kolejnej ulewy zwiększyć ryzyko zalania.

Retencja ma zatrzymać deszcz bliżej miejsca opadu

Samo powiększanie rur i kolektorów nie rozwiąże wszystkich problemów związanych z krótkimi, ekstremalnymi opadami. Przyjęta w 2023 roku Strategia Gospodarowania Wodami Opadowymi zakłada zatrzymywanie deszczówki możliwie blisko miejsca, w którym spadła. Wśród stosowanych rozwiązań są zbiorniki retencyjne, ogrody deszczowe, niecki chłonne, rozszczelnione nawierzchnie, zielone dachy i nowe tereny zieleni.

Deszczówka nie jest traktowana jako problem, którego trzeba się jak najszybciej pozbyć, ale jako cenny zasób, który warto zatrzymać w mieście.

– wskazuje Katarzyna Szymczak-Pomianowska, dyrektor Departamentu Strategii i Zrównoważonego Rozwoju Urzędu Miejskiego Wrocławia.

Przykładem takiego podejścia jest Park Krzycki. W miejscu, w którym wcześniej planowano betonowy kolektor deszczowy, powstały trzy naturalne zbiorniki retencyjne otoczone zielenią. Przechwytują one wodę spływającą z okolicznych osiedli, ograniczając obciążenie kanalizacji podczas opadów.

System odwodnienia obejmuje znacznie więcej niż wpusty przy ulicach. MPWiK zarządza ponad 2200 kilometrami kanalizacji oraz ponad 400 kilometrami rowów melioracyjnych i odwadniających. W jego eksploatacji znajduje się także 71 przepompowni sanitarnych i ogólnospławnych, 20 przepompowni deszczowych oraz pięć przepompowni drenażowych.

Ważną częścią infrastruktury są cztery zbiorniki retencyjne przy ul. Długiej, oddane do użytku w 2022 roku. Łącznie mogą pomieścić ponad 60 tysięcy metrów sześciennych ścieków i wód opadowych. Zgromadzona w nich woda jest później przekazywana do Wrocławskiej Oczyszczalni Ścieków „Janówek”, gdy jej obciążenie spada.

MPWiK prowadzi również rozbudowę oczyszczalni na Janówku. Inwestycja warta około 400 mln zł ma zwiększyć możliwości oczyszczania ścieków o blisko 40 proc. Według prezesa spółki, Witolda Ziomka, rozbudowa ma poprawić odporność systemu na skutki rozwoju miasta i coraz częstszych intensywnych opadów.

Wrocławski system odwodnienia to tysiące urządzeń, kilometrów sieci i dziesiątki obiektów technicznych.

– podkreśla Witold Ziomek, prezes MPWiK S.A. we Wrocławiu. Połączenie bieżącego czyszczenia wpustów, szybkich zgłoszeń i rozwiązań zatrzymujących deszczówkę może ograniczać lokalne podtopienia, choć żadna miejska sieć nie przejmie bez opóźnienia każdej ekstremalnej ulewy.

na podstawie: UM Wrocław.