Muzealnicy odkryli dwa nieznane dzieła. Pokazują je we Wrocławiu

W miniaturowym skarbcu Muzeum Narodowego we Wrocławiu tym razem zabrakło korony ślubnej Blanki de Valois. Zamiast niej pokazano przedmioty, które przez lata pozostawały poza szerszą opowieścią o kościołach pokoju. Wśród eksponatów są dwa dzieła wrocławskich złotników odnalezione w kościele pokoju w Świdnicy. Jedno z nich to najstarszy wyrób złotniczy przechowywany obecnie w tej świątyni.

• Śląskie złotnictwo po raz pierwszy dostało osobną wystawę
• Dwa świdnickie zabytki zmieniły swoją historię
• Wystawa uzupełnia program Festiwalu Kultury Protestanckiej

Śląskie złotnictwo po raz pierwszy dostało osobną wystawę

Wystawa „Nowożytne złotnictwo śląskich kościołów pokoju” skupia zabytki ze świątyń w Świdnicy i Jaworze. Uzupełniają je obiekty wypożyczone z muzeów. Za przygotowanie ekspozycji odpowiada prof. Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

To pierwsza historyczna prezentacja złotniczej części dziedzictwa kościołów pokoju wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Wśród autorów pokazanych prac są między innymi Hans Boxhammer, Tobias Plackwitz starszy i Georg Nawarra z Wrocławia, Christoph Knappe z Kowar, Johann Friedrich Bayer ze Świdnicy, przedstawiciele świdnickiej rodziny Fischerów oraz Johann Friedrich Wendrich z Jawora.

Najważniejsze obiekty ekspozycji to:

• srebrna misa chrzcielna z 1694 roku z kościoła pokoju w Jaworze, ufundowana przez chirurga Georga Lahsera i Dorothy z domu Krush;
• monumentalny krzyż ołtarzowy ze świdnickiego kościoła pokoju, wykonany w 1711 roku przez Johanna Friedricha Wendricha;
• zestaw naczyń liturgicznych przeznaczonych do udzielania sakramentów poza świątynią, schowany w specjalnej skrzyneczce transportowej.

Misa chrzcielna wyróżnia się bogactwem przedstawień figuralnych. Dopiero podczas prac nad wystawą ustalono, że jej twórcą był Christoph Knappe z Kowar.

„Dopiero teraz został rozpoznany twórca tej misy, którym okazał się być Christoph Knappe z Kowar” – powiedział prof. Piotr Oszczanowski, kurator wystawy.

Dwa świdnickie zabytki zmieniły swoją historię

Największe odkrycie dotyczy dwóch przedmiotów przechowywanych w kościele pokoju w Świdnicy. Ich autorami okazali się wrocławscy mistrzowie złotniczy z czasów nowożytnych.

„Niewątpliwie w naszym przypadku takimi swoistymi sensacjami było odkrycie w kościele pokoju w Świdnicy dwóch dzieł wrocławskich złotników doby nowożytnej” – ocenił prof. Piotr Oszczanowski.

Pierwszym jest srebrna puszka z 1638 roku autorstwa Hansa Boxhammera, wrocławskiego mistrza cechowego. To najstarszy wyrób złotniczy, jaki obecnie posiada kościół pokoju w Świdnicy. Drugim obiektem jest barokowy kielich wykonany przez Georga Nawarrę, zaliczanego do najwybitniejszych wrocławskich złotników.

Na wystawie znajduje się także krucyfiks z późniejszą rokokową podstawą drewnianą, dodaną około 1752 roku. Fundatorkami były nieznana z imienia szlachcianka z rodu von Niebelschütz oraz baronowa von Zedlitz.

Ważnym elementem ekspozycji jest również przenośny komplet naczyń liturgicznych należący niegdyś do pastora primariusa Theodosiusa Gottfrieda Fuchsa. Wykonał go Johann Fischer starszy, reprezentant zasłużonej dla świdnickiego złotnictwa rodziny Fischerów.

Wystawa uzupełnia program Festiwalu Kultury Protestanckiej

Prezentacja w Muzeum Narodowym we Wrocławiu potrwa do 30 grudnia 2026 roku. Wpisano ją w program XII Festiwalu Kultury Protestanckiej, zaplanowanego od 24 do 31 października pod hasłem „Odwaga sumienia”.

Dla odwiedzających oznacza to możliwość obejrzenia zabytków, które zwykle znajdują się w kościołach pokoju i nie są pokazywane w takim zestawieniu. Szczególnie cenne są obiekty ze Świdnicy, ponieważ nowe ustalenia pozwoliły połączyć je z konkretnymi warsztatami i nazwiskami złotników.

na podstawie: Urząd Miasta Wrocław.