Klub Muzyki i Literatury przy pl. Kościuszki 10 – 70 lat spotkań i muzycznych debiutów

W kameralnych salach przy pl. Kościuszki 10 wciąż słychać echa wieczorów, które pisały historię wrocławskiej kultury. Wnętrza pachną książkami i starą nutą, na ścianach wiszą portrety wielkich nazwisk, a na scenie debiutowali młodzi muzycy, którzy dziś koncertują na światowych estradach. To miejsce, które działa mniej jak instytucja, a bardziej jak dom dla artystów i publiczności.

• Jak miejsce powstało w powojennym Wrocławiu i stało się stałym punktem na mapie miasta
• Wnętrza Klubu Muzyki i Literatury – przedmioty, portrety i zwykłe gesty, które tworzą atmosferę
• Repertuar, liczby i marzec w programie klubu

Jak miejsce powstało w powojennym Wrocławiu i stało się stałym punktem na mapie miasta

Powojenna zabudowa rejonu placu Kościuszki dała przestrzeń nowym instytucjom – w tym klubowi, który otworzył drzwi w kwietniu 1959 roku. Za jego powstaniem stały Dolnośląskie Towarzystwo Muzyczne oraz Centrala Handlu Przemysłu Muzycznego z Warszawy. Inicjatorkami pierwszych działań były Ewa Kofin i Bronisław Turoń, a w latach późniejszych funkcję opiekuna pełnił długoletni dyrektor Stefan Placek (1963–2010).

Miejsce przetrwało zawirowania polityczne i finansowe – instytucja uniknęła zamknięcia dzięki wsparciu ówczesnego prezydenta miasta Bogdana Zdrojewskiego. Pod skrzydłami klubu działa też wydawnictwo Oficyna Akwedukt, które publikuje książki związane z Wrocławiem i jego twórcami oraz wydało m.in. tomy nagradzanych autorów, w tym Roberta Gawłowskiego.

Wnętrza Klubu Muzyki i Literatury – przedmioty, portrety i zwykłe gesty, które tworzą atmosferę

Foyer nazywane jest tu “mózgiem miejsca” – to przestrzeń spotkań, powitań i codziennych rozmów. Obrazy, portrety i drobne pamiątki tworzą klimat, który bywał sceną prywatnych historii wielkich artystów. Na ścianach sali koncertowej wiszą wizerunki m.in. Angelusa Silesiusa, Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Władysława Reymonta, Heleny Modrzejewskiej, Witkacego, Ludwiga van Beethovena czy Karola Lipińskiego. W garderobach znajdują się zdjęcia i pamiątki po gościach – od poetów po kompozytorów.

“Zawsze zależało nam na stworzeniu atmosfery serdeczności i życzliwości”
— mówi Ryszard Sławczyński, który kieruje klubem od 2010 roku.

Dyrektor wspomina też swoje pierwsze zetknięcie z miejscem:

“Coś tak bardzo tu zagrało, spodobało mi się, pokochałem to miejsce”.

W klubie zachowano wiele artefaktów o lokalnym znaczeniu – jedną z ciekawostek jest maszyna do pisania uratowana z Festung Breslau. To właśnie takie przedmioty oraz tablica z napisem „Galeria Słowa i Obrazu” przypominają o historii spotkań literackich i kresowych stowarzyszeń, które przez dekady korzystały z tej przestrzeni.

Repertuar, liczby i marzec w programie klubu

Klub działa intensywnie – według danych placówki odbywa się tu rocznie ponad 350 wydarzeń, a tylko w 2024 roku na scenie wystąpiło 1706 młodych muzyków ze szkół publicznych, niepublicznych i Akademii Muzycznej. Sala koncertowa mieści formalnie 49 miejsc, choć bywa pełna powyżej tej liczby podczas szczególnych wieczorów.

W najbliższym czasie w Klubie Muzyki i Literatury zaplanowano m.in.:

• 19.03 (czwartek), godz. 16.00 – Koncert pt. „Stała Matka Bolejąca – Koncert Pieśni Wielkopostnych” – wstęp wolny
• 20.03 (piątek), godz. 16.00 – Koncert chóru „Rapsodia” pt. „Najpiękniejsza muzyka filmowa” – dyrygent: K. Garczarek – wstęp wolny
• 20.03 (piątek), godz. 18.00 – Spotkanie z cyklu Dowód Tożsamości – gość: Bogdan Zdrojewski; część muzyczna: T. Marut (fortepian) – wstęp wolny
• 23.03 (poniedziałek), godz. 18.00 – Koncert M. Szczepańskiego i B. Kurdybachy pt. „Nauczyciel i uczeń oraz brzmienia Wrocławia” – transmisja online – wstęp wolny
• Do 23.03 – Wystawa J. Multarzyńskiego pt. „Ryszard Wagner na polskich scenach” – wstęp wolny
• 24.03 (wtorek), godz. 18.00 – Koncert „Muzyczna wiosna” z udziałem mezzosopranu, fortepianu, gitary i wiolonczeli – wstęp wolny
• 25.03 (środa), godz. 17.00 – Koncert z cyklu „Młodzi wykonawcy” – wstęp wolny

Dla mieszkańców to miejsce nie tylko sceniczna mikrodomena – to też przestrzeń, w której młodzi muzycy zdobywają pierwsze doświadczenia, a słuchacze spotykają twórców w kameralnym kontakcie. W praktyce oznacza to, że warto sprawdzić terminarz, zapisać się na listę lub po prostu przyjść na jeden z popołudniowych koncertów – wiele wydarzeń jest dostępnych bezpłatnie, a atmosfera i kolekcja pamiątek robią wrażenie nawet na tych, którzy do tej pory mijali budynek obojętnie.

W Klubie Muzyki i Literatury gościli między innymi: Zbigniew Herbert, Miron Białoszewski, Rafał Wojaczek, Krzysztof Penderecki, Andrzej Wajda, Wojciech Jerzy Has, aktor Zbyszek Cybulski, sopranistka Aleksandra Kurzak i pianista Piotr Alexewicz. To lista nazwisk, które przypomina, że przy pl. Kościuszki 10 historia kultury Wrocławia ma swoje żywe archiwum.

na podstawie: Urząd Miasta we Wrocławiu.