SIMCHA wraca do Wrocławia z muzyką, pamięcią i żydowskim jarmarkiem

W Synagodze Pod Białym Bocianem i na okolicznych ulicach znów zrobi się głośno od muzyki, rozmów i tańca. 28. Festiwal Kultury Żydowskiej SIMCHA nie idzie jednak wyłącznie w stronę festynowego kolorytu – jego program mocno trzyma się pamięci, historii i ludzi, którzy tę opowieść współtworzyli przez lata. Wrocławska edycja ma być spotkaniem tradycji z teraźniejszością, bez szkolnego patosu, ale z wyraźnym szacunkiem do dziedzictwa.

• Muzyka wraca do synagogi, a chór świętuje trzy dekady
• Buber, chasydzkie opowieści i film o ocalonej z Holokaustu
• Spacer, tańce i jarmark domykają festiwalowy krąg

Muzyka wraca do synagogi, a chór świętuje trzy dekady

Festiwal rozpocznie się 27 czerwca i potrwa do 3 lipca. Organizatorzy przypominają, że tegoroczna odsłona przypada w roku 80-lecia nowożytnej Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu, co nadaje programowi dodatkowy ciężar. W centrum znów znajdzie się Synagoga Pod Białym Bocianem oraz Dzielnica Wzajemnego Szacunku, a więc miejsca, w których SIMCHA od lat buduje swój charakter: muzyczny, wspólnotowy i bardzo miejski.

„To nasz 28. Festiwal SIMCHA. (…) Chodzi o pamięć, historię ludzi i miejsc z nimi związanych” – podkreślił Stanisław Rybarczyk, dyrektor artystyczny festiwalu.

Na scenie pojawią się zarówno wykonawcy z Polski, jak i goście z zagranicy. W programie są m.in.:

• BUM BUM ORKeSTAR z Warszawy,
• Emilia Klimczak, solistka Teatru Muzycznego w Łodzi,
• NefEsh Trio z Włoch, łączące brzmienia klezmerskie i sefardyjskie z jazzem oraz muzyką śródziemnomorską,
• Kapela Kotra, sięgająca po repertuar pogranicza kultur białoruskiej, litewskiej i polskiej,
• Chór Synagogi Pod Białym Bocianem pod dyrekcją Stanisława Rybarczyka.

Ten ostatni zespół ma w tym roku szczególny powód do świętowania. To jedyny chór synagogalny w Polsce specjalizujący się w muzyce liturgicznej i rekonstrukcjach dawnych repertuarów Europy, a teraz obchodzi 30-lecie. Rybarczyk przypomniał też, że pierwsze próby odbywały się jeszcze w 1995 roku, a pierwszy koncert wybrzmiał rok później. Z festiwalem ma się także związać specjalna wystawa poświęcona historii chóru.

Buber, chasydzkie opowieści i film o ocalonej z Holokaustu

SIMCHA od początku nie zamyka się na koncertach. W programie mocno wybrzmiewa warstwa rozmów, czytań i spotkań, które tłumaczą żydowską tradycję bez zbędnego dystansu. Jednym z ważniejszych wydarzeń będzie występ Roberta Gonery, który odczyta teksty Martina Bubera – jednego z najważniejszych żydowskich filozofów XX wieku.

W festiwalowym harmonogramie pojawiają się także nazwiska dobrze znane wrocławskiej publiczności. Jerzy Kichler poprowadzi autorski wykład, warsztaty Tory i spotkanie „Wszystkie pytania są koszerne”, poświęcone tradycji, religii i codzienności. Bogusław Kierc zaprezentuje „Opowieści chasydzkie”, a więc formę opowieści, która łączy literaturę, pamięć i religijną wrażliwość.

Ważnym punktem będzie również spotkanie z Ewą Heller-Ekblad, bohaterką filmu „Wnuczka Naczelnej” i osobą ocalałą z Holokaustu. Pokaz dokumentu w reżyserii Maszy Makarowej odbędzie się 30 czerwca o 18:00 w Synagodze Pod Białym Bocianem. Wstęp ma być wolny. Z kolei kino festiwalowe, czyli Kino SIMCHA, pokaże w Muzeum Teatru na placu Wolności archiwalne materiały o historii Żydów na Dolnym Śląsku oraz reportaże TVP z pierwszych lat istnienia festiwalu. Pełny program kina ma zostać opublikowany 22 czerwca.

Spacer, tańce i jarmark domykają festiwalowy krąg

SIMCHA nie ogranicza się do sal koncertowych i spotkań. W programie znalazły się też wydarzenia, które pozwalają przejść festiwal dosłownie krok po kroku. Zaplanowano spacer śladami przedwojennego Breslau i powojennego Wrocławia. Trasa ma prowadzić m.in. ulicą Świętego Antoniego, przy Synagodze Pod Białym Bocianem, przez Plac Bohaterów Getta oraz w miejsca związane z dawną Nową Synagogą „Na Wygonie”.

Nie zabraknie również części rodzinnej. W ramach cyklu „SIMCHA dzieciom” najmłodsi poznają alfabet hebrajski, tradycyjne pieśni jidysz i żydowskie opowieści inspirowane twórczością Isaaca Bashevisa Singera. Do tego dochodzą warsztaty tańca odwołujące się do tradycyjnych żydowskich kroków oraz Jarmark Żydowski, który od lat należy do najbardziej rozpoznawalnych punktów festiwalu.

Na uczestników czeka też praktyczna strona wydarzenia:

• bilety na koncerty są dostępne w serwisie Ticketmaster.pl,
• sprzedaż stacjonarna odbywa się w Restauracji Sarah,
• wejściówki będzie można kupić również na dziedzińcu Synagogi na 2 godziny przed koncertami,
• bilety na wydarzenia „Gonera czyta Bubera” i „Opowieści chasydzkie” będą dostępne w infopunkcie na dziedzińcu Synagogi,
• zapisy na wybrane punkty programu ruszą 19 czerwca przez platformę Evenea,
• liczba miejsc jest ograniczona.

Lucyna Rojzen z Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu podkreśliła podczas konferencji, że festiwal ma być także prostym, ludzkim sygnałem obecności.

„Pragniemy pokazać Wrocławianom, że jesteśmy tu i chcemy spędzać z nimi czas” – powiedziała.

Właśnie na tym zdaje się opierać tegoroczna SIMCHA: na spotkaniu, które nie udaje muzealnej gabloty. Jest muzyka, jest pamięć, jest ruch po mieście. I jest zaproszenie do tego, by żydowska historia Wrocławia wybrzmiała nie tylko w synagodze, ale też na ulicach, w rozmowach i w codziennym miejskim rytmie.

na podstawie: UM Wrocław.