Tramwaj z imieniem Urszuli Kozioł. Hołd dla poetki we Wrocławiu

Na wrocławskie tory wyjechał tramwaj, którego pasażerowie będą mijać nazwisko jednej z najważniejszych postaci polskiej literatury współczesnej. MPK nadało mu imię Urszuli Kozioł, a ten gest wybrzmiewa mocno, bo dotyczy osoby związanej z miastem przez większą część życia. Poetka była obecna w kulturze, redakcjach i teatrze, ale też w codziennym rytmie Wrocławia. Teraz jej nazwisko dołącza do miejskiej trasy, którą mijają tysiące osób każdego dnia.

• Tramwaj z jej imieniem ma codziennie przypominać o wrocławskiej poetce
• Od Rakówki po Wrocław. Droga Urszuli Kozioł przez literaturę i miasto
• Dorobek, który zostaje nie tylko w książkach

Tramwaj z jej imieniem ma codziennie przypominać o wrocławskiej poetce

MPK Wrocław kontynuuje tradycję nadawania tramwajom imion osób ważnych dla miasta i kultury. Tym razem wybór padł na Urszulę Kozioł, poetkę, prozatorkę, felietonistkę i dramatopisarkę, której twórczość przez dekady współtworzyła literacki obraz Wrocławia.

Jacek Sutryk podkreślił, że chodzi nie tylko o symboliczny gest.

„Oddajemy hołd osobie, która przez ponad siedem dekad była nierozerwalnie związana z Wrocławiem” – powiedział prezydent Wrocławia.

Dodał też, że miasto chce, by nazwisko poetki regularnie pojawiało się w codziennym obiegu, a nie tylko w książkach i nagrodach. To ważne zwłaszcza dziś, gdy pamięć o twórcach coraz częściej przenosi się z oficjalnych uroczystości do zwykłych miejskich sytuacji: do przejazdu tramwajem, do porannego pośpiechu, do rutyny, która nagle zyskuje osobisty wymiar.

Witold Woźny zwrócił uwagę na jeszcze jeden szczegół – Kozioł nie była dla komunikacji miejskiej postacią odległą, lecz kimś, kto naprawdę korzystał z miejskiego transportu.

„Jej imię będzie od dziś towarzyszyć mieszkańcom w codziennych podróżach po mieście” – zaznaczył prezes MPK Wrocław.

To właśnie w takim geście kryje się siła tej inicjatywy. Tramwaj nie staje się pomnikiem z brązu. Jedzie dalej, rozwozi ludzi, miesza zwykłość dnia z pamięcią o kimś, kto współtworzył to miasto przez dziesięciolecia.

Od Rakówki po Wrocław. Droga Urszuli Kozioł przez literaturę i miasto

Urszula Kozioł urodziła się w 1931 roku w Rakówce koło Biłgoraja. Do Wrocławia przyjechała na studia w 1950 roku i została na stałe. Z czasem stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci tutejszego życia kulturalnego – nie tylko jako autorka, lecz także jako redaktorka i animatorka środowiska literackiego.

Pracowała przy piśmie „Poglądy”, pisała dla Teatru Kalambur, a od 1967 roku była związana z miesięcznikiem „Odra”. To właśnie tam publikowała wiersze i felietony, a przez lata kierowała działem literackim. W praktyce oznaczało to nie tylko obecność w obiegu wydawniczym, ale też realny wpływ na to, kto dostawał szansę debiutu, a kto mógł liczyć na uważne spojrzenie bardziej doświadczonej autorki.

Jej współpracownicy pamiętają ją jako osobę wymagającą, ale uważną. Mariusz Urbanek przypomniał, że potrafiła wspierać młodych autorów, a jednocześnie delikatnie odwodzić od tekstów, które nie rokują. Jerzy Bielunas z kolei przywołał zdanie, które dobrze oddaje jej podejście do pisania:

„daję Ci ten wiersz, ale zapisz go po swojemu”

To zdanie brzmi jak skrót całej postawy Kozioł – zachęty bez narzucania, wsparcia bez fałszywego tonu mentorstwa.

Dorobek, który zostaje nie tylko w książkach

Twórczość Urszuli Kozioł obejmuje ponad dwadzieścia tomów poetyckich, a także powieści i utwory dramatyczne. Jej teksty ukazywały się w ważnych pismach literackich, były też tłumaczone na wiele języków. W środowisku literackim uchodziła za jedną z najważniejszych poetek powojennego pokolenia.

Na jej dorobek złożyły się także liczne wyróżnienia. Otrzymała między innymi Nagrodę Polskiego PEN-Clubu, Wrocławską Nagrodę Poetycką Silesius, Nagrodę „Odry” i Nike, a także tytuł Honorowej Obywatelki Wrocławia oraz doktorat honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego. Wyróżniono ją również Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Ważny był nie tylko jej dorobek artystyczny, ale i postawa społeczna. W stanie wojennym angażowała się w działalność Arcybiskupiego Komitetu Charytatywnego. Zmarła 20 lipca 2025 roku i spoczęła na cmentarzu przy ul. Bujwida we Wrocławiu.

MPK wskazało, że Urszula Kozioł została 21. patronką tramwaju. Dołączyła tym samym do grona postaci kultury uhonorowanych przez miejskiego przewoźnika obok takich nazwisk jak Andrzej Waligórski, Maria Koterbska, Jerzy Grotowski, Roman Kołakowski, Marek Hłasko, Stanisław Dróżdż czy Wojciech Jerzy Has. Dzięki temu jej imię zostanie z mieszkańcami nie w gablotach, lecz w ruchu – tam, gdzie miasto pulsuje najmocniej.

na podstawie: MPK Wrocław.