Dwa filmy kręcono w Gniechowicach. Dawny PGR zagrał obozowe baraki

Pasiaki, strażnicy z psami i zabudowania dawnego PGR-u – tak wyglądały filmowe Gniechowice. W ciągu kilku miesięcy nakręcono tu sceny do dwóch produkcji. Plan zdjęciowy urządzono jednak nie w barokowym pałacu, lecz przy częściowo zrujnowanych budynkach gospodarczych. Historia tych miejsc sięga znacznie dalej niż ich filmowe role.

• Rezydencja Saurmów powstała na początku XVIII wieku
• PGR tchnął życie w pałac, a po jego upadku obiekt splądrowano
• Dawne budynki gospodarcze zagrały obóz w dwóch filmach

Rezydencja Saurmów powstała na początku XVIII wieku

Gniechowice należały do rodziny von Saurma-Jeltsch od połowy XVI wieku do 1945 roku. Pałac wzniesiono najpóźniej na początku XVIII stulecia, a jego budowę wiąże się ze ślubem Hansa Luetholda barona von Saurma i Julianny Perpetui z domu Herberstein. Para pobrała się prawdopodobnie w 1691 roku w starszym dworze.

Ród Saurmów należał do wpływowych rodzin na Śląsku. Jego przedstawiciele zasiadali we władzach Wrocławia, a majątki ziemskie posiadali w różnych częściach Dolnego Śląska. Gniechowice przypadły Hansowi Luetholdowi w spadku po ojcu. Jako trzeci syn nie mógł liczyć na rodową siedzibę w Jelczu ani główną rezydencję w Laskowicach.

Pałac wielokrotnie przebudowywano. Z dawnego wystroju zachowały się zdjęcia kominka z 1713 roku, ozdobionego herbami małżonków. Budynek przetrwał II wojnę światową bez poważnych zniszczeń, choć został ograbiony.

Codziennie nowe informacje z Wrocławia publikujemy na faktywroclaw.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na faktywroclaw.pl/wydarzenie.

PGR tchnął życie w pałac, a po jego upadku obiekt splądrowano

Od 1949 roku w pałacu działały mieszkania pracownicze, biura i stołówka Państwowego Gospodarstwa Rolnego. Warunki były trudne – w budynku brakowało ogrzewania i kanalizacji. Sam kombinat uchodził jednak za dobrze funkcjonujący, dlatego przyjeżdżały do niego delegacje rządowe.

Przed ich wizytami stolarze, w tym Kazimierz Pietrzak nazywany Mistrzem, odnowili część wnętrz. Wykonali między innymi stolarkę okienną i drzwiową oraz dębowe parkiety. Jeden z salonów zyskał drewniane boazerie i kasetonowy sufit. Tego wystroju już nie ma: po upadku PGR-u pałac przeszedł w prywatne ręce i został ograbiony. Częściowo zniszczały także budynki gospodarcze, chlewnie i obory.

Zofia Cały pamiętała okres, gdy pałac był użytkowany. Z goryczą mówiła:

„Bo aż żal serce ściska” – mówiła Zofia Cały, która pamiętała pałac z czasów PGR-u.

To właśnie zabudowania gospodarcze, a nie sam zabytek, wykorzystano później na planach filmowych. W Gniechowicach filmowcy znaleźli przestrzeń, która mogła zagrać obozowe baraki – zupełnie inną niż odrestaurowana rezydencja.

Dawne budynki gospodarcze zagrały obóz w dwóch filmach

W „Dzikim, dzikim wschodzie” Jana Holoubka akcja rozgrywa się zimą 1943 roku. Zdjęcia powstały między innymi przy dawnych zabudowaniach PGR-u. W Gniechowicach kręcono też sceny do filmu „Każda z nas”, opowiadającego o czterech kobietach uwięzionych w obozie Ravensbrück: studentce ze Szwajcarii, Niemce Gertrudzie, hiszpańskiej działaczce oporu Mar i Polce Adze, poddanej eksperymentom medycznym. Poszczególne historie reżyserowały cztery kobiety, a polską część filmu przygotowała Anna Jadowska.

Filmowcy korzystali z gniechowickich plenerów również wcześniej. Radosław Piwowarski nakręcił sceny do „Yesterday” na miejscowym cmentarzu. W przypadku dwóch nowszych produkcji rolę planu zdjęciowego odegrały jednak przede wszystkim gospodarcze pozostałości po PGR-ze.

na podstawie: Powiat Wrocławski.