Wrocławscy krótkofalowcy łączą się z astronautą Sławoszem

We Wrocławiu krótkofalowcy łączą Pawła z Papuą, dzieci z astronautą na ISS i – gdy trzeba – pomagają ratować miasto. Zajrzyj do klubu w akademiku T‑17 i sprawdź, jak ta pasja przekłada się na realne umiejętności ratownicze.

• Wrocławskie łączności: zobacz, kto nadaje z akademika T‑17 i kiedy możesz dołączyć
• Włącz radio i poznaj świat: jak daleko sięga łączność z Wrocławia i kto stoi po drugiej stronie
• Od egzaminu do telemostu z ISS — wrocławianie pomagali Sławoszowi Uznańskiemu‑Wiśniewskiemu
• Wrocławski radioklub w służbie miasta i regionu — od powodzi po pomoc dla Ukrainy
• Jak zostać krótkofalowcem we Wrocławiu — kursy, egzamin i codzienna praktyka

Wrocławskie łączności: zobacz, kto nadaje z akademika T‑17 i kiedy możesz dołączyć

W akademiku T‑17 Politechniki Wrocławskiej działa Studencki Klub Krótkofalowców z znakiem SP6PWT. Dwa niewielkie pomieszczenia w klubie są wypełnione radiowym sprzętem do sufitu, na ścianach wiszą znaki wywoławcze z całego świata, a na dachu stoi zestaw anten.

MIEJSCE: akademik T‑17, Politechnika Wrocławska (Wittigowo). GODZINA: spotkania klubu we wtorki o 18.00.

„Zazwyczaj znamy się tylko po imieniu i znaku wywoławczym, w którym zakodowana jest m.in. nazwa kraju, lokalizacja i indywidualny identyfikator.”

Tak wyjaśnia to Igor Krzywicki, SP8KZW. Klub prowadzi też opiekun Maciej Zwierzchowski, SQ8MZW, który zachęca studentów do przyjścia na zajęcia.

Włącz radio i poznaj świat: jak daleko sięga łączność z Wrocławia i kto stoi po drugiej stronie

Krótkofalarstwo to rozmowy na dedykowanych pasmach radiowych z ludźmi z sąsiednich miast i z odległych kontynentów. We Wrocławiu działa kilka klubów i kilkaset — do nawet tysiąca — osób nadaje także z domów. W całej Polsce jest około 10 tysięcy krótkofalowców.

Operatorzy raportują połączenia z najdziwniejszych miejsc: mikropaństewka (np. Watykan), statki dalekomorskie, bazy polarne, a nawet najdalej położone punkty na kuli ziemskiej, jak Polinezja Francuska. Jak mówi Maciej Zwierzchowski, wśród krótkofalowych dowcipów funkcjonuje zdanie:

„Jest takie krótkofalarskie powiedzenie, że kto rano wstaje, ten robi Hawaje.”

Włodzimierz Tarnowski, SQ6NLN, opisuje swoje międzynarodowe kontakty: ma znajomych w Ameryce Południowej, głównie w Brazylii, z którymi rozmawia z radiostacji domowej. W tych rozmowach pojawiają się tematy techniczne, hobby i fotografie — z reguły unikają polityki i religii.

Przy takich łącznościach używa się alfabetu fonetycznego (Alfa, Bravo, Charlie itd.), przekazywane są raporty o mocy sygnału i ustawieniach anten, a niekiedy rozmowa trwa dłużej i przeradza się w prawdziwą wymianę doświadczeń i materiałów (w tym wymianę kartek QSL — papierowych potwierdzeń połączeń).

Krótkofalowcy mogą też łączyć się ze specjalnymi stacjami, mają do dyspozycji kilkanaście amatorskich satelitów i wiele stacji przekaźnikowych, które znacząco wydłużają zasięg. Ponadto potrafią odbierać mapy pogody ze satelitów meteorologicznych i nasłuchiwać innych pasm (np. rozmów pilotów 10 km nad ziemią).

Od egzaminu do telemostu z ISS — wrocławianie pomagali Sławoszowi Uznańskiemu‑Wiśniewskiemu

Wśród krótkofalowców jest także dr Sławosz Uznański‑Wiśniewski — pierwszy Polak, który był na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Włodzimierz Tarnowski był jedną z czterech osób, które przygotowywały go do państwowego egzaminu krótkofalarskiego i przeprowadził połączenie astronauty z dziećmi za pomocą telemostu.

„Byłem jedną z czterech osób, które przygotowywały go do państwowego egzaminu krótkofalarskiego […] Sławosz ogarnął temat w dwa dni, a trzeciego zdał.”

Połączenie ze stacją kosmiczną odbyło się 4 lipca podczas spotkania na Uniwersytecie Wrocławskim — to właśnie krótkofalowcy z Wrocławia umożliwili dzieciom rozmowę z astronautą.

Wrocławski radioklub w służbie miasta i regionu — od powodzi po pomoc dla Ukrainy

Poza pasją, krótkofalarstwo pełni funkcję użytkową w sytuacjach kryzysowych. Podczas Powodzi Tysiąclecia w 1997 roku i w późniejszych wezwaniach, w tym przy ostatnich podtopieniach, krótkofalowcy błyskawicznie organizowali przekazy informacji o poziomach wody, potrzebie worków z piaskiem i pomagali w ich transporcie.

„Podczas Powodzi Tysiąclecia w 1997 roku (i wszystkich późniejszych z zeszłorocznymi podtopieniami włącznie) krótkofalowcy potrafili się błyskawicznie zorganizować.”

Dolnośląski Oddział Polskiego Związku Krótkofalowców ma umowę z wojewodą i bierze udział w ćwiczeniach Oddziału Wojewódzkiego Centrum Zarządzania Kryzysowego (OW CZK). Członkowie testują łączność codziennie i dysponują sprzętem oraz kanałami do użycia w sytuacjach zagrożenia.

Gdy wybuchła pełnoskalowa wojna w Ukrainie, lokalni krótkofalowcy organizowali zbiórki, wysyłając radiostacje dla walczących żołnierzy oraz dla cywilów, dla których była to często jedyna forma komunikacji.

W praktyce działania kryzysowe opierają się nie tylko na zasięgu pojedynczej stacji — wiadomości mogą być przesyłane „w sztafecie”: jeden operator przekazuje informację drugiemu, potem kolejnego, aż dotrze do celu. Klub regularnie ćwiczy przesyłanie wiadomości z jednego końca Polski na drugi.

Jak zostać krótkofalowcem we Wrocławiu — kursy, egzamin i codzienna praktyka

Dołączenie do środowiska jest możliwe na kilka sposobów: poprzez oddział Polskiego Związku Krótkofalowców (PZK), zapis na kurs lub start w klubie. Studenckie Koło Naukowe Radiokomunikacji SP6PWT zaprasza zainteresowanych w każdy wtorek o 18.00 do akademika T‑17 na Wittigowie; klub prowadzi też aktywność na Facebooku i Instagramie.

Egzaminy obejmują znajomość przepisów, podstaw technicznych i obsługi sprzętu — jak podkreśla Włodzimierz, można przygotować się do nich w kilka jesiennych wieczorów. Dla przykładu egzamin dla dr Sławosza Uznańskiego‑Wiśniewskiego został przygotowany i zdany w trzy dni.

W praktyce krótkofalarstwo rozwija umiejętności techniczne, językowe (zwłaszcza angielski) i daję możliwość udziału w zawodach oraz spotkaniach: krajowych, międzynarodowych i światowych (największe europejskie spotkanie w Niemczech gromadzi ok. 20 tys. uczestników).

Na co dzień krótkofalowcy to osoby w każdym wieku i o różnych zawodach: lekarze, piekarze, inżynierowie, strażacy, astronomowie i pracownicy fizyczni — całe spektrum doświadczeń i umiejętności, które w sytuacji kryzysu można wykorzystać dla dobra miasta i regionu.

Jeżeli chcesz poznać szczegóły egzaminów, kalendarz zawodów, aktualności i „abecadło” krótkofalowca, źródłem informacji są strony Polskiego Związku Krótkofalowców (PZK) oraz International Amateur Radio Union (IARU).

Na koniec anegdota, która pokazuje ducha tej społeczności: Włodzimierz wspomina, że kilka dni przed połączeniem radiowym ze Sławoszem kontaktowali się przez internet i choć obraz był, to prawdziwa wymiana nastąpiła dopiero przez radio — dlatego wielu operatorów mówi, że w eterze jest coś, co pobudza wyobraźnię i ciekawość świata.

Na podst. Urząd Miasta we Wrocławiu