Wrocławskie stołówki uczą się gotować inaczej. Przed nimi nowe zasady

W szkolnych kuchniach we Wrocławiu zaczęły się przygotowania, które wykraczają daleko poza zwykłe układanie jadłospisu. W 13 placówkach nauczyciele, kucharki, kucharze i intendentki dostają konkretne narzędzia do pracy z kuchnią roślinną, a przy okazji uczą się, jak mniej wyrzucać i więcej wycisnąć z tych samych produktów. To nie jest teoria na pokaz. Na stołach pojawiają się przepisy, które mają wejść do codziennego menu dzieci, zanim nowe zasady staną się obowiązkiem.

• Kucharze ćwiczą nowe menu przed zmianami w szkolnych stołówkach
• Z fasoli i ciecierzycy da się zrobić obiad, który trzyma cenę w ryzach
• Wrocławskie placówki ćwiczą model przed obowiązkowym roślinnym obiadem

Kucharze ćwiczą nowe menu przed zmianami w szkolnych stołówkach

W dwóch wrocławskich przedszkolach – nr 56 „Wielka Niezapominajka” przy ul. Dożynkowej i nr 80 przy ul. Zielińskiego – 8 i 9 czerwca odbyły się warsztaty dla personelu kuchennego. To właśnie tam rozpoczęła się praktyczna część programu „Szkoła na Roślinach”, prowadzonego we Wrocławiu w ramach projektu foodCIRCUS.

Szkolenia prowadzi Katarzyna Gubała, specjalistka kuchni roślinnej i znana widzom z programu „Pytanie na śniadanie” kucharka. Podczas zajęć nie chodzi wyłącznie o przepisy. Chodzi o bilansowanie posiłków dla dzieci, o sezonowość, o sensowne łączenie składników i o to, by roślinne dania nie były kompromisem, lecz pełnoprawnym obiadem.

„Umiejętność tworzenia jadłospisów dla dzieci z wykorzystaniem roślin strączkowych, wielu odmian kasz, z zastosowaniem sezonowości jest niezwykle ważna” – mówiła Katarzyna Gubała.

W kuchniach pojawiły się m.in. łazanki z kapustą i pieczarkami wzbogacone soczewicą, gulasze ze strączków oraz brownie na bazie fasoli. Dla części uczestników największym zaskoczeniem nie była sama roślinna technologia gotowania, ale to, jak sycące mogą być takie dania.

Z fasoli i ciecierzycy da się zrobić obiad, który trzyma cenę w ryzach

W programie nie brakuje pomysłów, które mają pomóc stołówkom działać oszczędniej. Suszone rośliny strączkowe są wielokrotnie tańsze od mięsa, a ich wykorzystanie może obniżyć koszt posiłku nawet o 20–30 procent. To ważna wiadomość dla każdej placówki, która liczy każdą złotówkę w kuchennym budżecie.

Na warsztatach pojawiają się więc nie tylko klasyczne zastosowania fasoli, ciecierzycy czy soczewicy, ale też pomysły na wykorzystanie składników zwykle trafiających do kosza. Z naci marchewki powstaje pesto, z liści kalafiora – sos, a woda po ciecierzycy staje się bazą do kolejnych dań, także naleśników. To prosty sposób na to, by w szkolnej kuchni mniej się marnowało, a więcej wykorzystywało do końca.

Jedna z uczestniczek szkolenia nie kryła zaskoczenia nowymi smakami:

„Nie przypuszczałam, że można zrobić twarożek ze słonecznika czy kotlety z buraka. Dania są zachwycająco smaczne i wiem, że spróbuję takie przygotować również u siebie w domu dla mojej rodziny. Największym zaskoczeniem było dla mnie to, jak sycące i smaczne mogą być dania oparte na fasoli czy soczewicy. I to bez mięsa” – powiedziała.

W praktyce szkolna stołówka ma tu jeszcze jedną rolę. Może pokazać dzieciom, że resztki nie muszą oznaczać straty, jeśli kuchnia potrafi je twórczo włączyć do kolejnych potraw. Tego typu przyzwyczajenia zostają na dłużej niż jeden obiad.

Wrocławskie placówki ćwiczą model przed obowiązkowym roślinnym obiadem

W programie „Szkoła na Roślinach” bierze udział 13 wrocławskich szkół i przedszkoli:

• Przedszkole nr 1 przy al. Kasprowicza
• Przedszkole nr 80 przy ul. Zielińskiego
• Przedszkole nr 56 przy ul. Wałbrzyskiej
• Przedszkole nr 113 przy ul. Lotniczej
• Przedszkole nr 43 przy ul. Kościuszki
• Przedszkole nr 19 w ZSP nr 19 przy ul. Januszowickiej
• Przedszkole nr 104 przy ul. Niedźwiedziej
• Przedszkole nr 71 przy ul. Kiełczowskiej
• Szkoła Podstawowa nr 47 przy ul. Januszowickiej
• Szkoła Podstawowa nr 83 przy ul. Boya-Żeleńskiego
• Szkoła Podstawowa nr 84 przy ul. Górnickiego
• Szkoła Podstawowa nr 66 przy ul. Dembowskiego
• Szkoła Podstawowa nr 1 przy ul. Nowowiejskiej

To przygotowanie ma znaczenie także dlatego, że od września 2026 roku zacznie obowiązywać nowe rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia. Zgodnie z jego założeniami szkoły i przedszkola mają serwować co najmniej jeden w pełni roślinny obiad tygodniowo, oparty na nasionach roślin strączkowych, bez produktów odzwierzęcych. W dni, gdy w menu pojawia się mięso albo ryba, placówki mają zapewniać również alternatywę roślinną.

Program foodCIRCUS, finansowany w ramach Interreg Central Europe, ma jeszcze szerszy cel – ograniczanie marnowania żywności w szkołach i przedszkolach Europy Środkowej. We Wrocławiu łączy się to z praktyką: najpierw diagnoza potrzeb nauczycieli, dyrekcji i personelu kuchennego, potem warsztaty, później materiały z gotowymi przepisami. Na po wakacjach planowane jest jeszcze spotkanie online z rodzicami, które ma pomóc oswoić nowe zasady i wyjaśnić, jak bilansować roślinne posiłki także poza szkołą.

„Każdy kilogram niewyrzucanego jedzenia to realne oszczędności dla stołówki” – podkreśliła Beata Flank z Wydziału Klimatu i Energii Urzędu Miejskiego Wrocławia.

na podstawie: Urząd Miasta Wrocław.