Centrum Historii Zajezdnia ma 10 lat. Zebrało ponad 1650 świadectw

W gablotach są rodzinne zdjęcia, ręcznie robione zabawki, radio w oryginalnym pudełku i dokument związany ze zbrodnią katyńską. W Centrum Historii Zajezdnia trwa opowieść o powojennym Wrocławiu, zbudowana z pamiątek przekazanych przez mieszkańców. Placówka świętuje 10 lat udostępniania wystawy, a z okazji jubileuszu pokazuje także ekspozycję „Mikrohistorie Wrocławian”.

Centrum Historii Zajezdnia od dekady przyjmuje zwiedzających, ale jego historia zaczęła się wcześniej – wraz z projektem utworzenia miejsca poświęconego powojennym losom Wrocławia. Do zbiorów Ośrodka „Pamięć i Przyszłość” trafiły dokumenty, fotografie i rodzinne przedmioty. Zarejestrowano oraz opracowano już ponad 1650 relacji mieszkańców.

• Relacje mieszkańców tworzą archiwum powojennego Wrocławia
• Jubileuszowe wyróżnienia dla osób związanych z Zajezdnią
• Pamiątki pokazują codzienność, niedobory i wielką historię

Relacje mieszkańców tworzą archiwum powojennego Wrocławia

Dyrektor Centrum Historii Zajezdnia Andrzej Jerie podkreśla, że placówka nie ogranicza się do prezentowania gotowej opowieści. Jej zasób powiększa się dzięki osobom, które przekazują własne materiały i wspomnienia.

Mieszkańcy Wrocławia przynoszą tutaj kawałek swojego życia – dokumenty, pamiątki rodzinne, zdjęcia, nagrywają też swoje relacje, których mamy dziś zarejestrowanych i opracowanych ponad 1650.

Dyrektor zaznacza, że te materiały stają się źródłami historycznymi. Centrum organizuje również obchody rocznicowe i wydarzenia upamiętniające, a jednym z jego celów jest wykorzystywanie historii do rozmowy ponad podziałami.

Podczas jubileuszowej gali wiceprezydent Wrocławia Mateusz Żak mówił o placówce jako o połączeniu między przeszłością a teraźniejszością. Zwrócił uwagę, że w zajezdni kształtowała się wrocławska Solidarność, a spotkania ze świadkami tamtych wydarzeń pozwalają lepiej zrozumieć wybory podejmowane przez wcześniejsze pokolenia.

Jubileuszowe wyróżnienia dla osób związanych z Zajezdnią

Podczas gali wręczono statuetki „Budowniczy Mostów”, zaprojektowane przez warszawską rzeźbiarkę Katarzynę Bułkę-Matłacz. Organizatorzy przyznali je osobom, bez których utworzenie i rozwój Centrum Historii Zajezdnia nie byłyby możliwe.

Laureatami zostali:

• Kazimierz Ujazdowski – jako minister kultury i dziedzictwa narodowego w 2007 roku powołał Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”;
• Rafał Dutkiewicz – prezydent Wrocławia w latach 2002–2018, który w 2008 roku uchronił instytucję przed likwidacją, a później wsparł utworzenie stałej wystawy przy ulicy Grabiszyńskiej;
• Marek Mutor – pierwszy dyrektor Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”;
• Jarosław Krauze – radny Rady Miejskiej Wrocławia związany z projektem od jego początków, obecnie członek rady programowej;
• Kazimierz Kimso – przewodniczący Zarządu Regionu Dolnośląskiej Solidarności, który zabiegał o zachowanie zajezdni nr 7 jako miejsca pamięci.

Nie byłoby Centrum Historii Zajezdnia, gdyby nie nasi przyjaciele, organizatorzy, twórcy, którym chcieliśmy szczególnie podziękować, wręczając statuetkę nazwaną przez nas „Budowniczy Mostów” – mówili podczas gali organizatorzy.

W trakcie uroczystości uhonorowano także pracowników placówki odznaczeniami przyznanymi przez ministrów kultury i dziedzictwa narodowego oraz nauki i szkolnictwa wyższego. Za ochronę dziedzictwa i budowanie wizerunku Wrocławia jako miasta odbudowy, pojednania i solidarności przyznano również odznaki „Wrocław z wdzięcznością – Wratislavia Grato Animo”.

Srebrne odznaki otrzymali dr Andrzej Jerie, dyrektor Centrum Historii Zajezdnia, oraz dr hab. Wojciech Kucharski, zastępca dyrektora do spraw naukowych. Nad zbiorami i programem placówki pracują między innymi historycy, edukatorzy, archiwiści, przewodnicy i osoby odpowiedzialne za projekty, wydawnictwa oraz obsługę publiczności.

Pamiątki pokazują codzienność, niedobory i wielką historię

Jubileuszowa wystawa „Mikrohistorie Wrocławian” skupia się na przedmiotach przekazanych do zbiorów Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”. Każdy z nich wiąże się z konkretnym doświadczeniem mieszkańców – od rodzinnych strat i powojennej odbudowy po codzienne życie w czasach niedoborów.

Na ekspozycji znalazły się między innymi:

• dokument potwierdzający śmierć oficera rozstrzelanego w Katyniu, z nieprawdziwą datą wydarzenia;
• starodruki odnalezione w gruzach Wrocławia;
• ręcznie wykonane przez rodziców zabawki;
• radio Philipsa zachowane w oryginalnym pudełku;
• pamiątki związane z Pomarańczową Alternatywą.

Andrzej Jerie zwraca uwagę, że takie obiekty pozwalają opowiadać o historii nie tylko przez decyzje polityczne i wielkie wydarzenia, lecz także przez rzeczy obecne w mieszkaniach i rodzinnych archiwach. Dla zwiedzających oznacza to możliwość zobaczenia, jak szeroka jest historia powojennego Wrocławia – od dokumentów dotyczących zbrodni po przedmioty związane z dzieciństwem i codziennymi marzeniami.

Wystawę można oglądać bezpłatnie do 27 września. Centrum Historii Zajezdnia jest nieczynne w poniedziałki i środy. W pozostałe dni obowiązują godziny:

• wtorek – 9.00–17.00;
• czwartek – 10.00–17.00;
• piątek, sobota i niedziela – 10.00–18.00.

Dzięki bezpłatnemu wstępowi i określonym godzinom zwiedzania ekspozycję można połączyć z wizytą na stałej wystawie poświęconej powojennym dziejom miasta.

na podstawie: Urząd Miasta Wrocław.