Wrocławski instrument działa na orbicie. Teleskop może wykrywać metan

Na orbicie rozpoczął pracę instrument przygotowany przez wrocławską firmę Scanway. Dwa teleskopy wykonują zdjęcia Ziemi w świetle widzialnym i podczerwieni, co pozwala między innymi wykrywać emisje metanu. Urządzenie sprawdza także system kontroli temperatury, potrzebny do dalszego rozwoju precyzyjnej optyki kosmicznej. To pierwszy z czterech instrumentów, które Scanway ma dostarczyć w ramach współpracy z Nara Space Technologies.

• Pierwszy z czterech instrumentów Scanway pracuje na orbicie
• Kontrola temperatury ma pomóc w budowie dokładniejszych teleskopów
• Wrocławskie firmy wzmacniają polski sektor kosmiczny

Pierwszy z czterech instrumentów Scanway pracuje na orbicie

Instrument łączy dwa teleskopy. Jeden rejestruje obraz w świetle widzialnym, drugi korzysta z podczerwieni. Ta druga część zestawu może znaleźć zastosowanie przy obserwacji emisji metanu, a także przy innych analizach prowadzonych na podstawie zdjęć powierzchni Ziemi.

Za działanie urządzenia odpowiada również moduł ATCS, czyli System Aktywnej Kontroli Temperatury. Jego zadaniem jest utrzymywanie warunków cieplnych wymaganych przez elementy optyczne. W kosmosie system został sprawdzony po raz pierwszy w rzeczywistych warunkach orbitalnych i działa zgodnie z założeniami.

„Dziś potwierdzamy uruchomienie na orbicie pierwszego z nich” – powiedziała Katarzyna Żądło, dyrektorka ds. komunikacji i relacji inwestorskich w Scanway.

Współpraca z Nara Space Technologies obejmuje łącznie cztery instrumenty do obserwacji Ziemi. Start misji z drugim urządzeniem zaplanowano na 2027 rok. Trzeci i czwarty instrument mają trafić na orbitę na początku 2028 roku.

Kontrola temperatury ma pomóc w budowie dokładniejszych teleskopów

Prawidłowe działanie ATCS jest ważne nie tylko dla obecnej misji. Scanway chce wykorzystać zdobyte doświadczenia przy rozwijaniu optyki adaptacyjnej, która może poprawić ostrość zdjęć wykonywanych z niskiej orbity okołoziemskiej.

„Poprawne, zgodne z wymogami działanie ATCS na orbicie to dla nas ważny krok w kierunku rozwoju optyki adaptacyjnej i docelowych instrumentów klasy VHR” – podkreśliła Katarzyna Żądło, dyrektorka ds. komunikacji i relacji inwestorskich w Scanway.

Firma ma już za sobą laboratoryjne testy modelu sztucznej inteligencji. System analizuje wykonane zdjęcia, wykrywa niedoskonałości obrazu i podpowiada korektę ustawienia elementów optycznych. Kolejne prace obejmą opracowanie docelowego układu optomechanicznego oraz mechanizmów, które będą korygowały położenie elementów podczas działania instrumentu. Całość przejdzie również testy środowiskowe.

Najważniejszym sprawdzianem będzie demonstracyjna misja orbitalna planowana do końca 2028 roku. Jej powodzenie ma przybliżyć Scanway do budowy instrumentów zdolnych do wykonywania zdjęć o rozdzielczości około 50 centymetrów na piksel. Oznacza to, że pojedynczy piksel obrazu odpowiadałby obszarowi o boku mniej więcej pół metra na powierzchni Ziemi.

Wrocławskie firmy wzmacniają polski sektor kosmiczny

Scanway planuje rozpoczęcie sprzedaży instrumentów bardzo wysokiej rozdzielczości, określanych jako VHR, od 2029 roku. Obecna misja jest więc nie tylko testem pojedynczego urządzenia, lecz także etapem przygotowań do komercyjnej oferty.

Wrocławska firma jest częścią szerszego środowiska technologicznego rozwijającego się wokół sektora kosmicznego. W lutym 2026 roku Wrocław znalazł się wśród dziesięciu europejskich miast goszczących 11. edycję CASSINI Hackathons. Organizację polskiej odsłony wydarzenia zdobyło konsorcjum Agencji Rozwoju Aglomeracji Wrocławskiej z projektem Startup Wrocław oraz firmy ChallengeRocket.

W styczniu 2026 roku miasto ubiegało się także o utworzenie Centrum Technologicznego Europejskiej Agencji Kosmicznej. Wcześniejsze projekty Scanway obejmowały między innymi przygotowanie satelity STAR VIBE, wyniesionego na orbitę w 2023 roku, oraz dostarczenie teleskopu do misji lunarnej. Start pierwszego instrumentu z obecnego programu pokazuje, że wrocławskie rozwiązania są rozwijane nie tylko w laboratoriach, ale również podczas rzeczywistych misji kosmicznych.

na podstawie: UM Wrocław.