Ponad 500 stron historii Wrocławia. Nowy „Kalendarz” wraca do fabryk

Pafawag, Elwro, Polar i Hutmen zajmują ważne miejsce w jubileuszowym wydaniu „Kalendarza Wrocławskiego”. Publikacja pokazuje nie tylko zakłady, lecz także ludzi i rodziny związane z powojennym przemysłem. W tomie znalazły się również włoskie ślady nad Odrą, biografie, recenzje wystaw i kronika wydarzeń z minionego roku. Premiera odbędzie się w Centrum Historii Zajezdnia.

„Kalendarz Wrocławski” ukazuje się od 1958 roku. Przez kolejne dekady dokumentował odbudowę miasta, przemiany społeczne i tworzenie się powojennej tożsamości jego mieszkańców. Wydanie przygotowane na 2026 rok ma ponad 500 stron, a nad jego zawartością pracowało blisko 50 autorów – historyków, dziennikarzy, wratislawianistów i pasjonatów Wrocławia.

• Fabryki, komputery i ludzie stojący za przemysłową historią
• Włoskie ślady i kronika wydarzeń z ostatniego roku
• Premiera odbędzie się w dawnej zajezdni przy Grabiszyńskiej

Fabryki, komputery i ludzie stojący za przemysłową historią

Głównym tematem jubileuszowego tomu jest przemysłowe dziedzictwo Wrocławia. Autorzy zaglądają za bramy zakładów, które przez lata wpływały na rozwój miasta i codzienne życie tysięcy rodzin.

W publikacji opisano między innymi:

• Pafawag, ważny ośrodek produkcji taboru kolejowego,
• Elwro, zakłady związane z rozwojem polskiej informatyki i komputerami serii Odra,
• Polar, producenta sprzętów obecnych w wielu polskich domach,
• Hutmen,
• fabryki odzieżowe i zabawkarskie, które dziś są mniej pamiętane.

Historie zakładów nie zostały ograniczone do maszyn, technologii i wyników produkcji. W centrum opowieści są robotnicy, inżynierowie oraz rodziny, których życie przez lata było związane z dużymi wrocławskimi przedsiębiorstwami. To dzięki takiemu ujęciu przemysł staje się także częścią historii społecznej miasta.

Ważnym elementem tomu jest również opis dalszych losów terenów poprzemysłowych. Dawne hale i nieużytki otrzymują nowe funkcje jako centra kultury, lofty oraz przestrzenie kreatywne. Czytelnik może więc prześledzić nie tylko rozwój zakładów, ale też późniejsze przemiany miejsc, które zmieniły swoje przeznaczenie.

Więcej aktualności z Wrocławia znajdziesz na stronie głównej faktywroclaw.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na faktywroclaw.pl/wydarzenie.

Włoskie ślady i kronika wydarzeń z ostatniego roku

Przemysłowa przeszłość to tylko jedna z osi jubileuszowego wydania. Druga prowadzi przez włoskie wpływy obecne we Wrocławiu od czasów renesansu i baroku. Autorzy opisują ślady włoskich mistrzów architektury, oddziaływanie artystyczne oraz współczesne kontakty kulturalne miasta z Italią.

W tomie znalazły się także biografie ważnych postaci, omówienia najistotniejszych wystaw oraz kronikarskie zestawienie wydarzeń:

• kulturalnych,
• sportowych,
• społecznych.

Osobne miejsce poświęcono Towarzystwu Miłośników Wrocławia. Jego działalność obejmuje między innymi ochronę zabytków, inicjatywy społeczne i działania związane z kształtowaniem pamięci o mieście. Wydanie ma podwójny jubileuszowy charakter – dotyczy historii samego „Kalendarza” oraz 70-lecia Towarzystwa Miłośników Wrocławia.

Od 2022 roku rocznik powstaje we współpracy Towarzystwa Miłośników Wrocławia i Ośrodka „Pamięć i Przyszłość” – Centrum Historii Zajezdnia. Połączenie doświadczenia organizacji od lat zajmującej się pamięcią o mieście z podejściem opartym na historii mówionej i edukacji regionalnej nadało serii nową formułę.

Powiązany artykuł

Premiera jubileuszowego „Kalendarza Wrocławskiego 2026”

Premiera odbędzie się w dawnej zajezdni przy Grabiszyńskiej

Spotkanie premierowe zaplanowano w Centrum Historii Zajezdnia, czyli dawnej zajezdni autobusowej przy ul. Grabiszyńskiej. To miejsce związane z historią wrocławskiej „Solidarności”, a obecnie siedziba muzeum historii najnowszej. Wybór tej przestrzeni koresponduje z tematyką tomu, który łączy pamięć o pracy, zakładach i przemianach społecznych z szerszą historią Wrocławia.

Premiera odbędzie się:

• 28 października 2026 roku o godz. 18.00,
• w Centrum Historii Zajezdnia przy ul. Grabiszyńskiej 184,
• wstęp będzie bezpłatny.

W spotkaniu mają uczestniczyć twórcy tomu, autorzy tekstów oraz świadkowie historii związani z opisywanymi zakładami i inicjatywami. Dla osób zainteresowanych powojennym przemysłem, pamięcią mieszkańców i przemianami dawnych terenów fabrycznych będzie to okazja, by poznać publikację nie tylko jako rocznik, lecz także jako rozbudowaną kronikę Wrocławia.

na podstawie: UM Wrocław.