Dziwidło, Odra i szewc w bucie. Wrocławski ogród na niezwykłej grafice

Na jednej grafice spotykają się dziwidło olbrzymie, łodzie na Odrze, szkielet w bucie i drzewo z uszami. Modesta Gorol stworzyła artystyczną mapę Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Wrocławskiego, łącząc prawdziwe historie z wyobraźnią. Pracę „Kwiat lotosu” można oglądać razem z innymi grafikami artystki w Galerii M. Warto przyjrzeć się jej szczegółom, bo niemal każdy odsyła do konkretnego miejsca, rośliny albo opowieści pracowników ogrodu.

• Lotos stał się początkiem opowieści o wrocławskim ogrodzie
• Dziwidło, welwiczja i kolejka oczekujących na zdjęcie
• Latarnia Beksińskiego i pracownicy ukryci wśród roślin

Lotos stał się początkiem opowieści o wrocławskim ogrodzie

Tytuł pracy nawiązuje do rośliny, która zrobiła na Modestie Gorol szczególne wrażenie podczas wizyty w szklarni. Przewodniczka Katarzyna Grudzińska nabrała wodę ze zbiornika i wylała ją na liście lotosu. Dzięki woskowej powierzchni krople spłynęły po nich, tworząc efektowne rozbryzgi.

To spotkanie skierowało uwagę artystki na wodę jako jeden z głównych motywów grafiki. Lotos stał się nie tylko inspiracją dla tytułu, lecz także punktem wyjścia do przedstawienia Ogrodu Botanicznego jako miejsca, w którym spotykają się przyroda, historia i ludzkie doświadczenia.

„Woda perliście spłynęła po piętrzących się liściach, rozbryzgując na boki i obierając swój nieprzewidywalny nurt” – opowiada Modesta Gorol.

Artystka nie próbowała odtworzyć układu alejek i rabat. Zamiast dokumentalnego planu stworzyła własną wizję ogrodu, opartą na rozmowach z pracownikami, wspomnieniach i mniej oczywistych szczegółach. Dlatego na grafice pojawiają się zarówno rozpoznawalne rośliny, jak i sceny, których nie da się znaleźć w żadnym przewodniku.

Najświeższe wiadomości z Wrocławia czekają na stronie głównej faktywroclaw.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.

Dziwidło, welwiczja i kolejka oczekujących na zdjęcie

Jednym z najbardziej widocznych motywów jest dziwidło olbrzymie. Roślina, której kwitnienia wyczekiwano we Wrocławiu, została pokazana wraz z długą kolejką osób chcących zrobić jej zdjęcie.

„Ogrodnicy na pewno zapamiętają do końca życia tą kolejkę” – mówi Modesta Gorol.

Obok dziwidła znalazła się welwiczja przedziwna, pustynna roślina o szerokich liściach i rozbudowanym systemie korzeniowym. Korzenie zostały przedstawione symbolicznie. Artystka uwzględniła jednak także fakt, że specjaliści ograniczają ich rozrost, aby roślina nie zajęła zbyt dużej przestrzeni.

Na grafice można odnaleźć również:

• pozostałości XIX-wiecznego cmentarza św. Adalberta, odkryte podczas budowy nowej szklarni,
• płytę nagrobną Poncego Penoyee, szewca zmarłego w Breslau,
• szkielet umieszczony w bucie,
• skrzynię Warda, służącą dawniej do przewożenia roślin między kontynentami,
• trylobita należącego do kolekcji Ogrodu Botanicznego,
• mostek często fotografowany przez zwiedzających.

Historia szewca łączy ogród z dawnym Wrocławiem. Płyta nagrobna Poncego Penoyee przypomina, że teren dzisiejszej placówki kryje także ślady wcześniejszych mieszkańców i nieistniejących już miejsc. Z kolei skrzynia Warda odsyła do rozwoju nowoczesnych ogrodów botanicznych i możliwości transportowania egzotycznych gatunków.

Wodny motyw obejmuje całą kompozycję. Przez grafikę płynie Odra, a po rzece przemieszczają się łodzie z ludźmi. Nie jest to wyłącznie artystyczne przekształcenie rzeczywistości – obecny zbiornik wodny, znany jako staw, jest pozostałością po dawnym nurcie rzeki.

Latarnia Beksińskiego i pracownicy ukryci wśród roślin

Wśród detali pojawia się także latarnia przy ulicy Sienkiewicza, nazywana Strażnikiem Ogrodu albo lampą Beksińskiego. Bluszcz oplatający konstrukcję przypomina postać z brodą. Artystka umieściła obok również malarza, który ją przedstawia.

Nieco dalej znajduje się drzewo z uszami. To nie fantastyczna roślina, lecz uszaki bzowe, czyli jadalne, galaretowate grzyby znane także jako grzyby mun. One również znajdują się w kolekcji Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Wrocławskiego.

Ważną część grafiki stanowią ludzie pracujący za kulisami ogrodu. Modesta Gorol spędziła trzy dni na rozmowach z zespołem. Dzięki temu mogła zajrzeć do laboratorium, w którym rozmnaża się rośliny i przygotowuje je do przeniesienia do ziemi.

Na pracy pojawiło się stanowisko laboratoryjne oraz postacie inspirowane rzeczywistymi pracownikami. Artystka uwzględniła także trudniejsze doświadczenia ogrodników, między innymi straty związane z obumarciem roślin albo ich uszkodzeniem przez wiatr.

„Na pewno każdy z nich siebie rozpozna” – podkreśla Modesta Gorol.

W Galerii M pokazano nie tylko „Kwiat lotosu”. Wystawa obejmuje także wcześniejsze grafiki przedstawiające ogrody w Genewie, Lozannie, Dreźnie, Bilbao i Wrocławiu. Wrocławska praca jest prezentowana wraz z cynkową matrycą graficzną, a także w wersji monochromatycznej i dwóch wariantach kolorystycznych.

Ekspozycję uzupełnia mezzotinta „Euphorbia Ficta”, inspirowana prawdziwą rośliną, choć przedstawiająca gatunek fikcyjny. Można zobaczyć również grafiki przygotowane jako ilustracje cyklu koncertów „Ogrody muzyczne”, realizowanego przez Ośrodek Kultury i Sztuki.

„Mamy teraz w Galerii M chyba najpełniejszą prezentację prac Modesty, aby goście mieli szansę zobaczyć nie tylko najnowszą grafikę „Kwiat lotosu”, ale także skonfrontować ją z dotychczasową twórczością artystki” – zapowiada Marta Dziedziniewicz, współwłaścicielka Galerii M.

Wystawa jest dostępna od piątku 23 października w Galerii M przy ulicy Świdnickiej 38a, w budynku dawnego Odwachu między kościołem Bożego Ciała a Domem Handlowym Renoma. Wstęp pozostaje bezpłatny.

Godziny otwarcia:

• od poniedziałku do piątku – 11.00–18.00,
• w soboty – 11.00–15.00.

Dłuższe oglądanie grafiki może się przydać szczególnie osobom, które znają Ogród Botaniczny. Kolejne elementy pracy pozwalają porównać artystyczną wizję z realnymi roślinami, obiektami i historiami związanymi z tym miejscem.

na podstawie: Urząd Miasta Wrocław.