Archiwum które żyje - monografia Ewy Zarzyckiej odsłania proces twórczy

W sercu Wrocławia powstaje książka, która nie tyle kataloguje, co wciąga czytelnika w pracownię artystki. Publikacja ukaże się nakładem Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu w 2026 roku i ma pokazać, jak działa myślenie i pamięć w sztuce Ewy Zarzyckiej 📚🗂️

• Monografia Ewy Zarzyckiej pokazuje archiwum jako otwarte laboratorium i zaproszenie do procesu
• Książka układa czas jak przewijane taśmy i przypomina, że twórczość trwa od dekad

Monografia Ewy Zarzyckiej pokazuje archiwum jako otwarte laboratorium i zaproszenie do procesu

Archiwum okazuje się punktem wyjścia, ale nie kamienną tablicą - to żywy materiał, który ciągle się przemieszcza. Autorska dokumentacja artystki - zeszyty, szkice, luźne kartki i notatki - stają się osią narracji, a książka stara się odtworzyć sposób pracy, w którym akt zaczynania od nowa jest stałą praktyką. Emocje nie zostają dopowiedziane za artystkę; czytelnik ma śledzić ślady, z których powstają kolejne gesty, performanse i zapisy.

“mam własne archiwum tekstów, filmów, negatywów… Ale kiedy się nad tym wszystkim zastanawiam to «to wszystko jest we mnie»”

• Ewa Zarzycka

Monografia nie będzie suchą kroniką - redakcja przygotowuje ją jako formę laboratorium, w którym czas i zapiski funkcjonują jak materiały do eksperymentu. W tej strukturze pojawią się rozmowy z artystami i przyjaciółmi, anegdoty, oraz fragmenty subiektywnego kalendarium składające się z drobnych, pozornie błahego znaczenia momentów, które uruchamiały kolejne historie. To zapis, który stawia na proces zamiast ostatecznych syntez 😌

Książka układa czas jak przewijane taśmy i przypomina, że twórczość trwa od dekad

Ewa Zarzycka działa od lata 70. XX wieku i od tamtej pory jej praktyka krąży wokół performance’u mówionego, rysunku-tekstu, obiektów, wideo i instalacji. Związek z Wrocławiem jest długotrwały - od 2008 roku prowadziła zajęcia na Akademii Sztuk Pięknych, a do 2024 roku kierowała Pracownią Otwartą Wykłady Gościnne. W 2024 roku została laureatką Nagrody im. Katarzyny Kobro - wyróżnienia, które umacnia narrację o jej miejscu w polskiej sztuce współczesnej 🎖️

Prace Zarzyckiej znajdują się w ważnych zbiorach - m.in. Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Narodowe we Wrocławiu - Pawilon Czterech Kopuł, Galeria Wymiany Józefa Robakowskiego, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Współczesne we Wrocławiu, Zachęta w Warszawie, MOCAK w Krakowie, Fundacja Moje Archiwum Andrzeja Ciesielskiego oraz Zachęta Lubelska. Dokumentacja jej prac trafia też do archiwów międzynarodowych - Secondary Archive /Artystki Europy Środkowo Wschodniej i Archiwum Saga w Szwajcarii.

Artystka występowała na licznych festiwalach i przeglądach - m.in. Storytelling (Sopot) 1992, Performance Platform (Lublin) 2014 i 2024, Bruno Schulz Festiwal (Drohobycz) 2006, 2014, 2016, Malamut (Ostrava) 2022, Konteksty (Sokołowsko) 2011-2022, Interakcje (Piotrków Trybunalski) 2015, State of Move (Helsinki) 2018, BANG BANG (Bazylea) 2022, NAKED (Praga) 2024, Opowieści - Międzynarodowy Festiwal Sztuk Performatywnych (Płock) 2025 🎤

Publikacja ukaże się nakładem Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu w 2026 roku. Informacja o dostępności i sprzedaży książki zostanie przekazana przez Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu w późniejszym komunikacie - warto śledzić kanały instytucji, by dowiedzieć się, gdzie i kiedy będzie można ją nabyć 📚🔎

Ewa Zarzycka pozostaje postacią, której praca wymaga czasu i uwagi - ta monografia ma szansę pokazać, że archiwum to nie muzealny skarbczyk, ale pole do działania i ponownego opowiadania historii.

na podstawie: OKiS Wrocław.