Nowe foyer dla Zajezdni. Studenci wskazali, co odstrasza od wystawy

W Centrum Historii Zajezdnia studenci nie bawili się w szkolne ćwiczenie. Ich zadanie miało trafić wprost do miejskiej instytucji i zmienić sposób, w jaki odwiedzający wchodzą na wystawę. Zamiast efektownych ozdobników pojawił się prosty problem: gdzie kupić bilet, którędy wejść i co zrobić, by foyer nie zatrzymywało ruchu, tylko prowadziło dalej. W tle jest program WAZZA, który od studentów oczekuje nie pomysłu do szuflady, lecz rozwiązania możliwego do wdrożenia.

• W foyer zabrakło jasnej drogi do kasy i wejścia
• Kiosk w stylu dawnych Ruchów miałby prowadzić odwiedzających
• WAZZA sprawdza pomysły na mieście, nie w szufladzie

W foyer zabrakło jasnej drogi do kasy i wejścia

W trzeciej edycji programu Wrocławskie Akademickie Zespoły Zadaniowe studenci i doktoranci dostali zadanie bardzo konkretne. Mieli przyjrzeć się foyer Centrum Historii Zajezdnia i zaproponować taki układ przestrzeni, który zachęci do wejścia na wystawę główną „Wrocław 1945–2016”. To właśnie tam, na pierwszym odcinku drogi zwiedzającego, wszystko rozgrywa się najpierw w geście, potem w decyzji.

Problem nie jest błahy. Zajezdnia przez cały rok przyciąga ludzi na spotkania, dyskusje i pokazy, ale nie wszyscy, którzy przekraczają próg budynku, zaglądają później do ekspozycji. Sama wystawa ma mocny temat i szeroką publiczność. Według danych przywołanych w materiale ogląda ją rocznie około 200 tys. osób. Studenci zauważyli jednak, że da się wycisnąć z tej przestrzeni więcej.

Najmocniej wybrzmiały trzy zastrzeżenia. Po pierwsze, w recepcji brak wyraźnie wydzielonej kasy. Po drugie, wejście na wystawę nie prowadzi zwiedzającego wystarczająco pewnie. Po trzecie, hol nosi ślady zużycia, a część siedzisk wymaga odświeżenia. To nie są detale dekoracyjne. W muzealnej przestrzeni taki zestaw niedopowiedzeń potrafi zniechęcić już na starcie.

Właśnie dlatego w programie tak mocno wybrzmiewała idea praktycznego działania. Tomasz Janoś, dyrektor Wrocławskiego Centrum Akademickiego, podkreślał, że celem nie są zajęcia ani symulacja problemu, tylko efekt, który da się naprawdę wykorzystać.

„Uwaga to nie są ćwiczenia” – mówił Tomasz Janoś.

I dodawał, że chodzi o wspólne zrobienie „kawałka miasta” na nowo.

Kiosk w stylu dawnych Ruchów miałby prowadzić odwiedzających

Zespół pracujący nad zmianami nie ograniczył się do ogólnych sugestii. Studenci zaproponowali rozwiązania, które mają porządkować ruch gości już od wejścia. Najczęściej wracał pomysł kasy w formie kiosku stylizowanego na dawne kioski Ruchu. Taka forma ma spełniać dwie funkcje naraz. Po pierwsze, jasno pokazać, gdzie kupuje się bilety. Po drugie, zbudować delikatne nawiązanie do historii i charakteru wystawy.

To pomysł prosty, ale nośny. W muzealnej przestrzeni każdy znak ma znaczenie, a tu znak miałby działać podwójnie: praktycznie i narracyjnie. Studenci zwracali też uwagę na potrzebę mocniejszego oznaczenia samego wejścia na wystawę oraz rozmieszczenia większej liczby punktów, które przypominają, że ekspozycja w ogóle istnieje i warto do niej zajrzeć. W takim układzie foyer przestaje być tylko przystankiem. Staje się wstępem.

W prezentowanych koncepcjach pojawił się także wątek mobilności. Propozycje mają pozwalać na taką aranżację, która wspiera ruch zwiedzających, ale nie odbiera sali funkcji eventowej. To ważne, bo Centrum Historii Zajezdnia żyje nie tylko wystawą. W budynku odbywają się wydarzenia dla różnych grup, od rodzin po uczniów i turystów. Dlatego projektanci musieli myśleć nie tylko o estetyce, ale też o codziennym użytkowaniu przestrzeni.

Piotr Jagiełło-Szostak z Działu Organizacji Projektów Centrum Historii Zajezdnia opisał te propozycje jako połączenie kilku warstw.

„Łączą elementy nawigacji, narracji i interaktywnych komunikatów” – zaznaczył.

Właśnie w tym tkwi sedno. Nie chodzi o nową dekorację, ale o taki układ, który sam podpowiada zwiedzającemu kolejny krok.

WAZZA sprawdza pomysły na mieście, nie w szufladzie

W programie WAZZA biorą udział interdyscyplinarne zespoły studentów i doktorantów z udziałem mentorów akademickich oraz ekspertów miejskich. W finale przy jednym stole spotkali się przedstawiciele Uniwersytetu Wrocławskiego, Politechniki Wrocławskiej, Akademii Sztuk Teatralnych, Akademii Sztuk Pięknych, Uniwersytetu Ekonomicznego i SWPS. Taka mieszanka ma znaczenie, bo w jednym projekcie muszą się spotkać architektura, komunikacja, grafika, myślenie o ruchu ludzi i zwykła użyteczność.

Program jest dofinansowywany ze środków Gminy Wrocław, a jego sens najlepiej widać w poprzednich edycjach. WAZZA zajmowała się już problemem kłódek na moście Tumskim i projektem ogrodu społecznego dla Domu Dziennej Opieki przy ul. Ciepłej. To pokazuje, że uczelniane zespoły nie dostają abstrakcyjnych tematów. Pracują nad sprawami, które dotykają codzienności miasta i jego instytucji.

W przypadku Zajezdni efekt ma być równie przyziemny, jak i odczuwalny. Lepiej oznaczona kasa, czytelniejsze wejście, bardziej zadbane foyer i mocniejszy sygnał, że wystawa czeka tuż obok. Niby niewiele, a jednak właśnie takie rzeczy decydują, czy człowiek idzie dalej, czy po prostu zostaje w holu.

na podstawie: UM Wrocław.