Nowe Horyzonty online. Pięć filmów od thrillera po intymną opowieść

Na ekranie spotykają się podkarpacka cerkiew, dramatyczny telefon z Gazy, rodzinna pamięć i muzyka młodych robotników z początku lat 70. Wrocławski festiwal można przeżywać także z domu, wybierając filmy bardzo różne, ale równie mocno oparte na emocjach i wyrazistych bohaterach. Wśród propozycji znalazła się także historia relacji dwóch mężczyzn, która zaskakuje nie tylko obyczajową odwagą.

• Drewnojady i dramatyczny telefon z Gazy
• Rodzinna pamięć spotyka muzykę młodości
• „Pillion” pokazuje relację dwóch skrajnie różnych mężczyzn

Drewnojady i dramatyczny telefon z Gazy

„Drewnojady” Julii Pełki trwają zaledwie 14 minut, ale zostały opowiedziane z napięciem właściwym thrillerowi. W centrum historii znajduje się łemkowska cerkiew na Podkarpaciu niszczona przez szkodniki. Entomolog chce je wytępić, a dokument pokazuje jego plan w tonie poważnej, niemal apokaliptycznej relacji.

„Przy akompaniamencie pięknych prawosławnych chórów mężczyzna rzeczowo opowiada o szczegółach małej apokalipsy, którą zamierza zgotować szkodnikom niszczącym zabytkowe cerkwie” – opisuje film kurator Piotr Czerkawski.

Dokument Julii Pełki jest dostępny w zestawie z kilkoma innymi krótkimi metrażami:

1. „Kobieta w morzu” Dominiki Gnatek opowiada o kobiecie zakochanej w morzu.
2. „Kontrewers” Zuzy Banasińskiej.
3. „Już mnie nie ma” Nawojki Wierzbowskiej.
4. „Maluję swój autoportret, a wychodzi mi moja siostra” Heleny Stańczyk przedstawia siostry Alicję i Bożenę Wahl.

Znacznie cięższy temat podejmuje „Głos Hind Rajab” Kaouther Ben Hanii. Film odtwarza wydarzenia z 29 stycznia 2024 roku, gdy sześcioletnia Hind Rajab zadzwoniła po pomoc do wolontariuszy Palestyńskiego Czerwonego Półksiężyca. Dziewczynka znajdowała się w samochodzie ostrzeliwanym przez izraelski czołg w Strefie Gazy.

Akcja została zamknięta w biurze organizacji humanitarnej. Wolontariusze odbierają telefon, próbują uspokoić dziecko i jednocześnie organizują karetkę. Każda minuta ma znaczenie, a poczucie bezpieczeństwa pozostaje pozorne.

Reżyserka wykorzystała w wielu scenach autentyczny głos Hind Rajab z nagrania zarejestrowanego przez Palestyński Czerwony Półksiężyc. Oryginalna rozmowa trwała trzy godziny, co dodatkowo wzmacnia dokumentalny wymiar filmu.

Rodzinna pamięć spotyka muzykę młodości

„Metamorfoza ptaków” Catariny Vasconcelos łączy historię rodziny reżyserki z refleksją nad obecnością człowieka w świecie natury. To autobiograficzna opowieść o trzech pokoleniach, w której dokumentalne wspomnienia przeplatają się z elementami fikcji. Na ekranie pojawiają się zarówno aktorzy, jak i członkowie rodziny twórczyni.

Film otrzymał nagrodę Fipresci na festiwalu w Berlinie. Jego siłą jest starannie skomponowana forma oraz poetycki sposób prowadzenia rodzinnej opowieści.

W zestawieniu znalazł się również wczesny film Márty Mészáros „Nie płaczcie, ślicznotki” z 1970 roku. Fabuła jest prosta: młoda mieszkanka hotelu robotniczego zaręcza się z kolegą z fabryki, lecz ucieka z innym chłopakiem. Większą rolę niż sama intryga odgrywa atmosfera epoki i muzyka zespołów Trio Tolcsvay, Kex, Metró oraz Syrius.

Film można oglądać także jako zapis warunków, w jakich żyli młodzi robotnicy. Dziewczęta mieszkały stłoczone w hotelu robotniczym, a chłopcy wynajmowali niewielkie pokoje. Brak własnego mieszkania ograniczał również prywatność i możliwość budowania dorosłego życia.

„Kultura młodzieżowa przełomu lat 60. i 70. buzuje w ciałach młodziutkich robotników, zmagających się z brakiem własnych mieszkań, miejscem na intymność” – pisze kuratorka Klara Cykorz.

Retrospektywa Mészáros przypomina także o jej związkach z polskim kinem. W Polsce reżyserka była znana nie tylko dzięki przeglądom swoich filmów, lecz także za sprawą Jana Nowickiego, przez lata obsadzanego w jej ważnych produkcjach. Prywatnie aktor był związany z reżyserką.

„Pillion” pokazuje relację dwóch skrajnie różnych mężczyzn

„Pillion” Harry’ego Lightona pochodzi z minionego sezonu kinowego. Film może zwrócić uwagę obyczajową śmiałością, ale jego najważniejszym tematem pozostaje relacja dwóch mężczyzn.

Colin mieszka z rodzicami i uchodzi za wyjątkowo poczciwego człowieka. Dobre cechy charakteru nie wystarczają mu jednak do znalezienia partnera, choć rodzina wspiera go w tych poszukiwaniach. Sytuacja zmienia się, gdy poznaje Raya – tajemniczego, małomównego motocyklistę.

Ich związek opiera się na silnym kontraście temperamentów. Spotkanie z Rayem staje się dla Colina doświadczeniem, które pozwala mu lepiej zrozumieć siebie i wejść w dorosłość. Dzięki temu „Pillion” nie jest wyłącznie filmem o obyczajowej prowokacji, lecz także opowieścią o dojrzewaniu i poszukiwaniu własnego miejsca w relacji.

na podstawie: UM Wrocław.