Wrocław posłucha wspomnień z teatru, który robił historię z codzienności

We Wrocławiu znów wraca temat Teatru Laboratorium - ale tym razem nie przez wielkie nazwiska, tylko przez ludzi, którzy trzymali ten świat w pionie na zapleczu. W centrum uwagi jest Instytut im. Jerzego Grotowskiego i książka Stefanii Gardeckiej „Pamiętam Was”, czyli opowieść, która zagląda tam, gdzie zwykle nie wpuszcza się reflektorów.

• „Pamiętam Was” odsłania teatr od kuchni, gdzie wielka sztuka zderzała się z PRL-em
• Stefania Gardecka wraca do lat 1966-1984, gdy organizacja była częścią artystycznej walki

„Pamiętam Was” odsłania teatr od kuchni, gdzie wielka sztuka zderzała się z PRL-em

Książka Gardeckiej to nie jest klasyczna historia teatru podana w równej, szkolnej linii. To raczej mozaika wspomnień - złożona z krótkich scen, nazwisk, sytuacji i codziennych potyczek, które dla Teatru Laboratorium były równie ważne jak same spektakle 📚🎭

Autorka oddaje głos tym, których zwykle nie widać na afiszach: asystentom, stażystom i ludziom technicznym. To właśnie oni razem z aktorami i aktorkami współtworzyli teatr w realiach PRL-u, kiedy trzeba było jednocześnie myśleć o sztuce, papierze, cemencie i dachu nad głową dla zespołu. I właśnie ten kontrast - między wielką ambicją artystyczną a zwykłym brakiem wszystkiego - robi w tej opowieści największe wrażenie.

Gardecka prowadzi tę narrację jak ktoś, kto nie chce upiększać pamięci. Zamiast pomnika dostajemy życie: trudne, czasem zabawne, czasem gorzkie, ale prawdziwe. Właśnie dlatego „Pamiętam Was” brzmi jak zapis wspólnoty, która budowała teatr nie tylko talentem, ale też lojalnością i uporem.

Stefania Gardecka wraca do lat 1966-1984, gdy organizacja była częścią artystycznej walki

To ważne także dlatego, że sama autorka nie była obserwatorką z zewnątrz. Stefania Gardecka pracowała z Jerzym Grotowskim przez niemal dwie dekady - od 1966 do 1984 roku. Zaczynała jako sekretarka zespołu, później kierowała organizacją, a z czasem została zastępczynią dyrektora. W ostatnim okresie działalności teatru odpowiadała za stronę organizacyjną projektów takich jak „Przedsięwzięcie Góra” z 1977 roku i Teatr Źródeł w latach 1979-1982.

Jej zawodowa droga po zamknięciu Teatru Laboratorium też prowadziła przez miejsca ważne dla wrocławskiej kultury. Pracowała w Ośrodku Teatru Otwartego Kalambur, a od 1990 roku - na zaproszenie prof. Zbigniewa Osińskiego - kierowała działem organizacji Ośrodka Badań Twórczości Jerzego Grotowskiego, dziś Instytutu im. Jerzego Grotowskiego. Później współpracowała jeszcze przy projekcie „Spotkania z niezwykłymi kobietami” z lat 2008-2010. Za wkład w kulturę otrzymała m.in. Złoty Krzyż Zasługi i odznakę Zasłużony dla Kultury Polskiej.

W samym sercu książki jest też zdanie, które dobrze pokazuje, skąd wzięła się ta opowieść:

„Po samorozwiązaniu Teatru Laboratorium wiele osób prosiło mnie, aby napisać jego historię widzianą oczami pracownika administracyjnego. Pracowałam tam prawie dwadzieścia lat - od roku 1966 do końca istnienia placówki w roku 1984.”

To właśnie taki głos sprawia, że „Pamiętam Was” nie brzmi jak kolejny akademicki zapis, tylko jak pamięć od środka - z całym jej chaosem, humorem i ciężarem. A dla wrocławian to szansa, by spojrzeć na legendę Grotowskiego z perspektywy ludzi, którzy codziennie składali ją z drobnych, bardzo konkretnych spraw.

na podstawie: Ośrodek Kultury i Sztuki Wrocław.