Ojczyzna" Pawlikowskiego zadebiutowała we Wrocławiu. Dolny Śląsk udaje zniszczoną Europę

Kino DCF wypełniło się do ostatniego miejsca. Na ekranie zrujnowane ulice, w rzeczywistości – legnickie kamienice. Scenografowie opowiadają, jak Dolny Śląsk stał się tłem dla powojennej podróży Thomasa Manna.

Pierwszy polski pokaz najnowszego filmu Pawła Pawlikowskiego odbył się we wtorek 2 czerwca w Dolnośląskim Centrum Filmowym. Sala kinowa zamieniła się na wieczór w miejsce spotkania twórców z publicznością – pojawiła się producentka Ewa Puszczyńska, kostiumografka Aleksandra Staszko, montażysta Piotr Wójcik oraz scenografowie Katarzyna Sobańska i Marcel Sławiński. Wśród gości znalazła się też noblistka Olga Tokarczuk i reżyser Wiesław Saniewski.

• Zniszczony Frankfurt powstał na legnickich ulicach
• Wytwórnia we Wrocławiu zamieniła się w kalifornijską willę
• Wałbrzyski kościół zagrał frankfurcką świątynię
• Region pełen nieoczywistych lokacji

Zniszczony Frankfurt powstał na legnickich ulicach

Scenografowie przyznają, że najbardziej wymagająca okazała się sekwencja otwierająca film – przejazd samochodem przez zrujnowane miasto, który miał uderzyć widza siłą obrazu powojennej zagłady.

Zwróciła Pani uwagę na pierwszy kadr, który był bardzo istotny dla reżysera, ponieważ przyjazd do zrujnowanego świata był znakiem początku całej opowiadanej w filmie historii.

Katarzyna Sobańska wyjaśnia, że ekipa długo szukała autentycznej ulicy o niemieckim charakterze architektonicznym. Legnicka lokalizacja pozwoliła odtworzyć atmosferę zniszczonego Frankfurtu przy minimalnym wsparciu postprodukcji – duża część zabudowy powstała fizycznie, na miejscu.

Marcel Sławiński dodaje z uśmiechem, że w Cannes widzowie podejrzewali sztuczną inteligencję:

W Cannes wszyscy nas pytali, jak został wykreowany obraz ulicy i drogi, bo chodziły pogłoski, że zrobiliśmy to z pomocą AI. Tłumaczyliśmy, że biorąc pod uwagę współpracę z Pawłem Pawlikowskim, jego i naszymi intencjami, chcieliśmy stworzyć świat tak, aby był on jak najbardziej prawdziwy.

Wytwórnia we Wrocławiu zamieniła się w kalifornijską willę

Amerykański epizod z życia Thomasa Manna – jego powojenny dom w Los Angeles – powstał w hali Wytwórni Filmów Fabularnych we Wrocławiu. Scenografowie odtworzyli modernistyczne wnętrza znane z archiwalnych zdjęć, dziś mieszczące się tam Instytut Goethego.

Sławiński podkreśla specyfikę tej pracy: tworzenie rzeczywistości filmowej, która łączy wykreowane przestrzenie z autentycznymi, żywymi obiektami. To nie pierwsza współpraca zespołu z Wrocławiem – scenografowie przyznają, że przy obopólnym zaufaniu pracuje się tu wyjątkowo dobrze.

Wałbrzyski kościół zagrał frankfurcką świątynię

Jedno z kluczowych miejsc filmu – kościół, w którym Thomas Mann wygłasza najdłuższy wykład – znaleziono w Wałbrzychu. Luterańska świątynia Zbawiciela projektu Carla Langhansa zastąpiła zniszczony kościół św. Pawła we Frankfurcie.

Sobańska wyjaśnia, dlaczego padło właśnie na ten obiekt:

Po obejrzeniu różnych obiektów wróciliśmy do Wałbrzycha, bo tutejsza świątynia ma w sobie bardzo poetycką skalę, pewną powściągliwość, co w obrazie się świetnie sprawdziło, chociaż nie miało gigantycznego rozmachu. Ale tak miało być!

Region pełen nieoczywistych lokacji

Filmowcy zdradzają, że Dolny Śląsk oferuje znacznie więcej niż widoczne na pierwszy rzut oka zabytki. Ruiny w Ludwikowicach Kłodzkich posłużyły jako tło przejazdu samochodem. Poszukiwania autentycznej powojennej autostrady doprowadziły do poradzieckich lotnisk – pierwotnie poniemieckich – których nawierzchnia idealnie oddała ducha epoki.

Szczególnym odkryciem okazała się huta szkła „Lucyna” w Pieńsku. Scenografowie przywieźli tam Pawlikowskiego i operatora Łukasza Żala – energia miejsca przekonała twórców od razu.

Film „Ojczyzna” – nagrodzony w Cannes dla najlepszego reżysera – powstawał przy wsparciu Dolnośląskiego i Wrocławskiego Budżetu Filmowego. W roli Thomasa Manna wystąpił Hanns Zischler, a jego córkę zagrała Sandra Hüller, znana z „Anatomii upadku”.

na podstawie: Urząd Miasta Wrocław.