Na Ostrowie Tumskim wspomnieli I Kongres Polaków w Niemczech – uroczystości i prelekcje

Pod murem i pod sklepieniem kościoła św. Marcina zebrała się wrocławska Polonia, by przypomnieć dramatyczny, a zarazem jednoczący moment z przeszłości. W centrum pamięci znalazły się słowa i symbole z I Kongresu Polaków w Berlinie oraz wspomnienie kilku pokoleń, które ocalały dzięki wzajemnej solidarności. Wrocławska uroczystość miała wymiar zarówno patriotyczny, jak i lokalnie historyczny.

• Na Ostrowie Tumskim — złożenie kwiatów i odniesienia do kongresowych zasad
• Prelekcje w Centrum Historii Zajezdnia i program wydarzeń towarzyszących
• Historia i setna rocznica harcerstwa w przedwojennym Wrocławiu

Na Ostrowie Tumskim — złożenie kwiatów i odniesienia do kongresowych zasad

Przy kościele św. Marcina odbyła się uroczysta kulminacja Dni Polonii Wrocławskiej. W wydarzeniu wzięli udział m.in. Anna Żabska, Halina Okólska i dr Andrzej Jerie. Organizatorzy przypomnieli, że I Kongres Polaków w Berlinie zwołany był jako manifest jedności wobec trudnej sytuacji w Niemczech i stał się punktem odniesienia dla Polonii.

“nieważne, gdzie jesteśmy, jesteśmy zawsze Polakami”
— Anna Żabska, Wojewoda Dolnośląska

Podczas uroczystości przypomniano także treść przyjętych wówczas tzw. prawd Polaków — krótkich zasad, które miały być drogowskazem dla rodaków poza granicami kraju:

Jesteśmy Polakami!
Wiara Ojców naszych jest wiarą naszych dzieci!
Polak Polakowi bratem!
Co dzień Polak Narodowi służy!
Polska Matką naszą, nie wolno mówić o Matce źle!

Prelekcje w Centrum Historii Zajezdnia i program wydarzeń towarzyszących

W ramach obchodów współorganizowanych z Oddziałem IPN we Wrocławiu odbyły się prelekcje w Centrum Historii Zajezdnia. Program obejmował m.in.:

• 13.30 — prelekcja „Polonia Wrocławska – ludzie, miejsca, wydarzenia” (Sala pod „Czwórką”, ul. Katedralna 4)
• 17.00 — wykład „Tak przerzucani byliśmy z miejsca na miejsce…” (Przystanek Historia IPN, ul. Jana Długosza 48)

Partnerami wydarzenia były m.in. Oddział IPN we Wrocławiu, Fundacja Obserwatorium Społeczne oraz Towarzystwo Miłośników Wrocławia. Honorowy patronat objęli Jacek Sutryk, Prezydent Wrocławia, oraz Kuratorium Oświaty we Wrocławiu.

“Wspólnie realizujemy w praktyce trzecią prawdę — Polak Polakowi bratem”
— dr Andrzej Jerie, dyrektor Centrum Historii Zajezdnia

Dr Jerie zwrócił też uwagę na planowane dalsze inicjatywy badawcze i konferencyjne, które mają pogłębić wiedzę o wrocławskiej Polonii.

Historia i setna rocznica harcerstwa w przedwojennym Wrocławiu

Podczas uroczystości przypomniano dodatkowy wątek lokalnej pamięci — obchodzony w tym roku jubileusz sto lat od powstania pierwszej polskiej drużyny harcerskiej w przedwojennym Wrocławiu. Według źródeł za datę powstania podaje się 1 listopada 1926 r.; pierwszym drużynowym był Witold Urbanowicz. Mówiono o trudnościach, jakie napotykali harcerze — od konieczności ukrywania przynależności po ofiary życia poniesione w obronie ideałów.

W planach instytucji jest konferencja poświęcona polskim harcerzom w przedwojennym Wrocławiu, która ma zebrać źródła i uporządkować dotychczasowe ustalenia historyczne. W zestawieniu obchodów pojawiły się także szkoły noszące imię dawnej polonii — m.in. SP 25, SP 63, SP 72 — które współpracują przy programie edukacyjnym.

Dla mieszkańców to przypomnienie o tym, że pamięć o przeszłości bywa lokalna i praktyczna — stawia pytania o tożsamość, edukację i miejsca pamięci w mieście. Wydarzenia towarzyszące dają też szansę na spotkanie z historią w formie wykładów i rozmów, które porządkują fakty i łączą archiwalia z żywymi opowieściami.

na podstawie: Urząd Miasta Wrocław.